A.D.S. LOTGENOTEN CONTACT

Archief spreekrecht,

februari 2011 - Op initiatief van SP-Kamerlid Rik Janssen wordt op korte termijn gestart met een proef voor verbeterd spreekrecht van slachtoffers en nabestaanden in de rechtszaal. Janssen: ‘Door de vraag of iemand schuldig is en welk leed iemand heeft aangericht te scheiden, kunnen slachtoffers beter hun verhaal kwijt. Ook wordt zo voorkomen dat iemand na een traumatische rechtszaak opnieuw naar de rechtbank moet voor een schadeclaim. Wij zijn dit aan slachtoffers en nabestaanden verplicht.’ Daarom moet er volgens de SP een nieuwe plek komen voor het spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden binnen een strafproces. Janssen heeft het initiatief genomen om op korte termijn een proef met een verbeterd spreekrecht te laten plaatsvinden bij de rechtbank Amsterdam. Janssen: ’Een jaar geleden heb ik al met de slachtofferorganisatie Aandacht Doet Spreken over verbeteringen van het spreekrecht overlegd en dit voorstel aan de orde gesteld. Ik was blij te horen dat mijn voorstel door hen werd omarmd. Inmiddels heeft ook het Burgercomité tegen Onrecht zich achter het voorstel geschaard. Dat is voor mij erg belangrijk. Het is een grote stap vooruit voor de positie van slachtoffers en nabestaanden in het strafproces. Ook de rechtbank Amsterdam is positief over deze nieuwe opzet. Volgens de rechtbank biedt de nieuwe opzet mogelijkheden om beter en efficiënter te kunnen werken. Dat betekent dat mijn initiatief alleen winnaars kent.’ Momenteel is het spreekrecht nog onderdeel van dezelfde strafzitting waarbij ook moet worden beslist of een verdachte schuldig is of niet. Daardoor worden emoties en feiten gemengd terwijl men eerst zou moeten kijken of een verdachte “het heeft gedaan”. Janssen wil in zijn proef het strafproces in twee delen knippen.
De eerste zitting wordt gebruikt om de zaak feitelijk te behandelen en moet leiden tot een schuldig of onschuldig op basis van het verzamelde bewijs. Is de verdachte onschuldig dan is de zaak ten einde. Wordt de verdachte schuldig verklaard dan zullen in een tweede zitting de strafeis en mogelijke schadevergoeding aan de orde komen. Die tweede zitting kan dan beginnen met het spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden. De Officier van Justitie kan dan bij zijn strafeis beter dan nu het geval is rekening houden met de verklaringen van slachtoffers en nabestaanden. Daarnaast kunnen ook vorderingen voor schadevergoeding in de tweede zitting grondiger aan de orde komen. Dit betekent dat slachtoffers en nabestaanden minder vaak nog een aparte rechtszaak hoeven te beginnen om schadevergoeding te krijgen.
Janssen: ‘Ik ben ervan overtuigd dat deze proef zal aantonen dat het strafproces beter en efficiënter kan. De positie van slachtoffers en nabestaanden wordt aanzienlijk verbeterd en de rechtbank kan zijn werk beter doen. Het is daarom de hoogste tijd om nu spijkers met koppen te slaan en snel met de proef te beginnen.’ Zie ook: Rik Janssen over dit onderwerp bij Ochtendspits van WNL (vanaf 7.35 min.)

Rapport Spreekrecht 2010 << (zeer groot rapport, laden duurt enige tijd)

september 2010 - „Dat je mag branden in de hel”, zei een vrouw tijdens het proces tegen de man, die haar vader, broer, neef en een huisvriend op Tweede Kerstdag vorig jaar in Rotterdam doodreed. Strikt genomen was de opmerking van de vrouw aan het adres van de verdachte ’niet de bedoeling’, reageert de persrechter in Rotterdam. Het uitdragen van een mening over een verdachte is in het spreekrecht voor slachtoffers niet toegestaan. Ook mag een spreker zich niet mengen in de strafmaat of een advies hierover geven. In een volle rechtszaal maakte de vrouw donderdag tijdens het proces tegen de verdachte gebruik van het spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden. Zij las van papier voor hoezeer zij, haar moeder en overige familie in rouw en verdriet zijn gedompeld sinds de fatale decemberavond. De verdachte reed met een snelheid van 147 kilometer per uur door een straat, waar dertig kilometer was toegestaan. Bij de botsing bedroeg die snelheid, ondanks hevig remmen, nog 84 kilometer per uur.
Na een zorgvuldig opgebouwd en aangrijpend betoog maakte de vrouw haar opmerking over de ’hel’. De rechtbankvoorzitter had de vrouw kunnen terugfluiten of vermanen. Dat deed zij niet. De persrechter: „Je moet je ook afvragen hoe strikt je moet optreden. De woorden van deze mevrouw zouden ook niet letterlijk bedoeld kunnen zijn. Als rechter handel je naar bevinden. Dat maakt de afweging, die mede afhankelijk is van de emoties, erg lastig. Beschikbare teksten worden weliswaar vooraf ingezien, maar dat gebeurt vaak kort voor de zitting”.
Voorzitter Joost Eerdmans van het Burgercomité tegen Onrecht noemt het ’goed nieuws’ dat de rechter niet heeft ingegrepen. „Dit is waar wij voor strijden. Binnen de grenzen van het betamelijke moet je als slachtoffer kunnen zeggen wat je wilt. In deze zaak is de uitspraak van de nabestaande vergaand, maar er is natuurlijk wel iets gebeurd. Wij wijzen scheldpartijen, dreigementen, haat, dat soort zaken, af. Het spreekrecht is nog te beperkt, terwijl het toch een vorm van genoegdoening is. Snel uitbreiden, zeggen wij al langer”. Een verwensing of belediging door een slachtoffer of nabestaande naar een verdachte is nooit met zekerheid te voorkomen, meent het Openbaar Ministerie (OM) in Rotterdam. Er zijn slachtoffers die hun teksten uit het blote hoofd publiek maken. In de praktijk komt het een enkele keer voor dat de rechter vanwege de toonzetting van slachtoffer of nabestaande ingrijpt. Dat gebeurt op doorgaans subtiele manier, om het slachtoffer niet te kwetsen.

medio 2010 - Juridisch is er geen bezwaar tegen als slachtoffers van ernstige geweldsdelicten, of hun nabestaanden, in het strafproces zich uitspreken over strafmaat voor verdachte(n). De Nijmeegse hoogleraar strafrecht Ybo Buruma schrijft dit aan het Burgercomité tegen Onrecht.
Buruma zegt dat hij er ’gevoelsmatig geen voorstander van’ is dat slachtoffers, of nabestaanden zich in de rechtszaal uitlaten over de strafmaat van de vermoede daders. „Interessanter voor u is dat ik er juridisch niet veel bezwaar tegen zie’, schrijft hij.
Het Burgercomité had Buruma op een aantal punten om een juridische reactie gevraagd. Aanleiding is de wens van het comité om de positie van slachtoffers van zware geweldsdelicten en nabestaanden te verbeteren. Langs de Tweede Kamer moet dit leiden tot een wetswijziging.
De hoogleraar voorziet dat uitspraken over de strafmaat door direct betrokken burgers ’ongetwijfeld een verandering opleveren in het Nederlandse stelsel’. Vanuit het comité is er volgens Buruma tegelijkertijd iets voor te zeggen dat ’die verandering nu maar eens moet komen’.
Een aanpassing die erin voorziet dat slachtoffers of nabestaanden zich uitlaten over de strafmaat, brengt volgens hem de rechten van de verdediging niet in gevaar. Hij voegt hieraan toe dat zo’n aanpassing juist ’wel de rechten van het slachtoffer bevestigt’.
Het Burgercomité wil in de toekomst aanzienlijk verder. Wanneer slachtoffers of hun nabestaanden zich over de strafmaat mogen uitspreken, zouden rechters in hun vonnis gemotiveerd moeten aangeven waarom zij in voorkomende gevallen hiervan afwijken.
Buruma gaat dit te ver. ’Er is een tendens gaande om meer motivering van straffen van de rechter te verlangen, maar de rechter hoeft precies om die reden toch ook nu niet te vertellen waarom hij afwijkt van de eis van de officier van justitie’, schrijft hij. ’Het feit dat het slachtoffer een eis heeft meegegeven kan de rechter onder omstandigheden tot een opmerking dienaangaande aanleiding geven, maar om dat te verplichten is te veel gevraagd’. Nog op een ander punt krijgt het Burgercomité bijval van Buruma. Volgens de wet mag nu één nabestaande tijdens het strafproces gebruik maken van het spreekrecht. Buruma zegt in zijn brief dat hij ’nooit een groot voorstander’ is geweest van het versterken van de positie van het slachtoffer. Maar het ontnemen van het recht op spreektijd, vindt hij ’niet goed’. Hierom zouden bij ernstige delicten nabestaande partners en familieleden in de eerste en tweede graad ook van spreekrecht gebruik moeten kunnen maken, vindt hij.

medio 2010 - Het spreekrecht voor nabestaanden in de rechtszaal moet veranderen, want in de huidige vorm is het een wassen neus. Dat vindt Jack Keijzer, vader van de in 2007 vermoorde Pascal 16) en lid van het Burgercomité tegen Onrecht. In een strafzaak tegen een verdachte van moord of doodslag mag een familielid van het slachtoffer het woord nemen om te zeggen wat hij voelt, niet wat hij vindt. Spreken over de daad of rechtstreeks het woord richten tot de verdachte is uit den boze. Daar wringt de schoen voor Keijzer, die namens het burgercomité een beroep doet op de politiek om de wet aan te passen. „Want onder deze voorwaarden stelt het spreekrecht niet veel voor”, zegt Keijzer. „Wij vinden dat er meer ruimte moet zijn om bepaalde zaken over de daad en over de verdachte te zeggen. Dit alles natuurlijk binnen de grenzen van het fatsoen. Van schelden of vloeken in de rechtszaal wordt niemand wijzer.” Keijzer krijgt bijval van strafrechthoogleraar prof. mr. Ybo Buruma, die niet bepaald bekendstaat als een groot voorstander van het versterken van de rechten van het slachtoffer. Buruma: „Ik zou het redelijk vinden als bijvoorbeeld bij levensdelicten en bij verkrachtingen de positie van broers en zussen van de overledene, of die van opa’s en oma’s, wordt versterkt.” Jack Keijzer's zoon Remy kreeg geen toestemming van de rechtbank om iets te zeggen. De toen 14-jarige broer van Pascal wilde graag voorlezen: Voor het eerst in mijn leven heb ik iemand dood gezien. Pascal. Mijn eigen, grote broer. Met bandensporen op zijn been, zijn hoofd en zijn borst vol met bloed. Zij hebben mijn leven en dat van mijn ouders en familie kapotgemaakt. Hoe voelt het nu om een jongen van zestien te vermoorden? Mijn gevoel zegt dat jullie heel diep gezakt zijn, de pot op kunnen, want jullie hebben mijn broers leven en dat van mij compleet vernacheld. En dan nog ontkennen ook! Opeens ben ik niet meer de jongste. Opeens ben ik ook niet de oudste. Opeens ben ik alleen. Voor altijd alleen’. Remy mocht de tekst niet uitspreken. Jack Keijzer: „De rechtbank heeft het botweg geweigerd, met een simpele verwijzing dat maar één naast familielid mag spreken. Bovendien moest het niet onnodig emotioneel worden.” Jack Keijzer en het burgercomité willen ook dat nabestaanden een voorstel mogen doen over de straf. „Als de opgelegde straf afwijkt, zou de rechter dat moeten motiveren”, vindt Keijzer. Hoogleraar Buruma zegt gevoelsmatig geen voorstander te zijn van een strafvoorstel door nabestaanden. „Maar juridisch zie ik er niet veel bezwaar tegen. Het levert ongetwijfeld een verandering op in ons stelsel, maar er is iets voor te zeggen dat die verandering nu maar eens moet komen. Zo’n aanpassing brengt niet de rechten van de verdediging in gevaar en bevestigt wel de rechten van het slachtoffer.”

eind 2009 - Het spreekrecht voor slachtoffers tijdens een rechtszitting is nu goed geregeld. Persrechter Elianne van Rens van de rechtbank Den Haag keert zich tegen de versoepeling van dit recht, dat Slachtofferhulp Nederland en het Burgercomité tegen Onrecht gisteren bepleitten. “Zij verliezen een belangrijk aspect uit het oog”, zegt Van Rens. “Op de zitting is de verdachte nog geen dader. Daarom zit je in een spagaat: als de verdachte ontkent, kan het slachtoffer niet zomaar allerlei dingen naar zijn hoofd slingeren.” En als de verdachte bekent? “Dan is het anders”, vindt de rechter. “Ik vraag in zo’n geval tijdens de zitting dan ook altijd aan de verdachte wat hij van de slachtofferverklaring vindt. Ik maak wel eens mee dat de dader dan zijn excuses aanbiedt.” Wat Slachtofferhulp betreft, krijgt het slachtoffer meer speling om over de impact van het misdrijf te spreken. Van Rens vindt echter dat de huidige wetgeving daar genoeg ruimte voor biedt. Het Burgercomité tegen Onrecht, mede opgericht door voormalig LPF’er Joost Eerdmans, wil dat slachtoffers bij het opstellen of uitspreken van hun verklaring helemaal niet meer aan regels zijn gebonden. Van Rens ziet hier niets in. Het is volgens haar niet voor niets dat er nu bijvoorbeeld is vastgelegd dat er niet over de toedracht van het misdrijf mag worden gesproken. “Het slachtoffer krijgt ook de kans over de toedracht te praten, maar dan in een andere rol: hij kan tijdens de zitting gehoord worden als getuige in het kader van de waarheidsvinding. Hij/zij staat dan ook onder ede.” Het spreekrecht werd in 2005 ingevoerd. Rechters hebben aan de meer uitgesproken rol van het slachtoffer tijdens de zitting moeten wennen, aldus Van Rens. “Maar ik zie er zeker het nut van in. We houden bij de strafmaat rekening met de gevolgen voor het slachtoffer. Het is onzin dat emoties buiten de deur gehouden moeten worden: die mogen zeker gezien worden.”

eind 2009 - Slachtoffers van misdrijven zouden meer vrijheid moeten krijgen om tijdens een rechtszitting te zeggen wat ze willen. Nu is het spreekrecht nog teveel aan regels gebonden, zegt Ieke Verveld van Slachtofferhulp Nederland in de Sp!ts. Slachtofferhulp reageert op klachten van de stichting Aandacht Doet Spreken. Volgens deze belangenclub voor nabestaanden van slachtoffers die door middel van een misdrijf om het leven zijn gekomen, wordt het spreekrecht te vaak beperkt. Zo worden regelmatig delen uit verklaringen geschrapt of onderbreken rechters het betoog van nabestaanden."Het is niet de bedoeling dat zo'n verklaring een ordinaire scheldpartij wordt", zegt Verveld, "Maar er zijn rechters die emoties het liefst buiten de deur houden. Ik vind dat zij best wat meer kennis mogen nemen van wat een misdrijf voor gevolgen heeft."
Joost Eerdmans van het Burgercomité tegen Onrecht wil simpelweg dat alle regels voor het spreekrecht worden geschrapt: "Dat de rechter nu met een dikke viltstift in die verklaringen streept, vind ik schrijnend en onrechtvaardig."

medio 2009 - Het huidige spreekrecht voor slachtoffers van misdrijven werkt averechts, vindt hoogleraar slachtofferschap Jan van Dijk. Doordat ze niet mogen praten over de dader, moeten ze hun woede onderdrukken. Daardoor duurt de verwerking langer. "Nu bevestigen ze alleen hun zieligheid." Duizenden slachtoffers van misdrijven maakten afgelopen 3 jaar gebruik van het spreekrecht in de rechtszaal. Sinds 2005 mogen slachtoffers van ernstige misdrijven ( of hun nabestaanden) het woord voeren tegenover de aanwezigen in de rechtbank. Maar dat spreekrecht is beperkt: ze mogen alleen iets zeggen over de gevolgen van de daad. Over de dader en diens mogelijke straf moeten ze zwijgen. Onterecht, vindt hoogleraar slachtofferschap Jan van Dijk van de Universiteit van Tilburg. Hij pleite gisteren op een symposium voor aanpassing van de wet.
Wat is er mis met het huidige spreekrecht?
"Slachtoffers mogen nu alleen iets zeggen over de gevolgen van een daad. De angst die ze voelen, de slapeloze nachten die ze hebben. Maar dat is maar één kant van het verhaal. De kern van het gevoel dat veel slachtoffers hebben is toch woede. Veel van hen, en zeker degene die gebruik maken van hun spreekrecht, zijn strijdbaar. Maar daar mogen ze geen uiting aan geven. Dat vertraagt de verwerking van zo'n traumatische gebeurtenis. Denk aan vrouwen die jarenlang zijn misbruikt door de buurman. Zij hebben jarenlang geleden onder een situatie van machtsongelijkheid. Nu ze wat terug kunnen zeggen, wordt hen dat belet. Het enige wat ze doen is hun eigen zieligheid bevestigen."
Waarom heeft de wetgever voor dat beperkte spreekrecht gekozen?
`Men vreesde emotionele toestanden in de rechtszaal en beïnvloeding van de rechter. ook dacht men dat slachtoffers om excessief hoge straffen zouden gaan vragen. Bovendien heerste de angst dat de verdediging van de verdachte op een slachtoffer zou gaan inhakken. Maar onderzoek in de Verenigde Staten, waar wel volledig spreekrecht is, spreekt dat allemaal tegen. Verklaringen van slachtoffers hebben amper invloed op de rechter. Slachtoffers zijn vooral uit op genoegdoening, niet op wraak. Ze hebben niet de behoefte op de stoel van de rechter te gaan zitten.`
Wat adviseert u slachtoffers?
`Ik raad hen aan de grenzen van het spreekrecht op te zoeken. Richt je maar gewoon tot de dader. Als de rechter daar dan vragen over stelt, leg hem dan maar uit waarom het belangrijk voor je is om dat te doen. Overigens heb ik de indruk dat de rechters al veel toelaten. Ze vinden het gênant om een slachtoffer te onderbreken. Overigens raad ik slachtoffers af om een schriftelijke verklaring af te leggen. Die wordt opgesteld door slachtofferhulp en voorgelezen door de rechter, maar dat zijn standaard teksten die vol staan met clichés. Daar is niemand bij gebaat. Een verdachte is daar niet van onder de indruk, maar het helpt ook het slachtoffer niet.`
In het buitenland bestaat spreekrecht voor slachtoffers langer, in de Verenigde Staten al 30 jaar. In een aantal staten is er spreke van een onbegrensd spreekrecht± Slachtoffers mogen daar zeggen wat ze willen, ook over de schuld van en strafmaat voor de dader. Ons omringende landen als België en Engeland kennen net als Nederland een beperktspreekrecht. Minister Hirsch Ballin van justitie wil het spreekrecht vooralsnog niet uitbreiden. Hij wil het huidige systeem eerst evalueren.

begin 2008 - Slachtoffers van misdrijven of hun nabestaanden winnen steeds meer terrein in de rechtszaal. Te lang ging de aandacht alleen uit naar de belangen van de verdachte. Slachtoffers die vroeger machteloos en zwijgend op de publieke tribune de in hun ogen enige belangrijke rechtszaak bijwoonden, kwamen gefrustreerd door alle aandacht voor de verdachte naar buiten. Nu hebben ze officieel een stem gekregen en maken daar in toenemende mate gebruik van. Vooral bij grote delicten tegen het leven. Roepen of schelden naar de verdachte mag niet, maar je emoties verwoorden over wat het misdrijf met je heeft gedaan en nog doet, wel. Dat kan op papier, voorgelezen door de officier van justitie of een rechter. Maar slachtoffers kunnen ook gebruik maken van hun spreekrecht. Daarmee is ook de emotie de rechtszaal in geslopen. Officier van justitie Tom Hendriks (49) van het Openbaar Ministerie in Breda wil best toegeven dat het ook voor de mensen in toga soms moeilijk is om de ogen droog te houden als er een verschrikkelijk misdrijf is gepleegd. "We waren natuurlijk altijd al veel bezig met de ellende achter een zaak, maar nu krijg je er ook de emotie bij. Dat is een nieuwe, ook zware dimensie voor officieren. We staan heus weleens met een brok in de keel. Maar is dat slecht dan? We zijn bezig met het dagelijks leven. Gevoelens mogen echter niet meewegen in het juridische handwerk, in de bewijsvoering. Daarom worden slachtofferverklaringen ook pas voorgelezen of persoonlijk uitgesproken na de inhoudelijke behandeling, waarin de rechter de gebeurtenissen met de verdachte doorneemt." Lang was er grote reserve en ook verzet tegen een actieve rol van het slachtoffer in de rechtszaal. De angst was groot, vooral bij de raadslieden, dat een slachtofferverklaring, of je nou wilt of niet, van invloed zou zijn op het latere vonnis. Tom Hendriks kan zich die bezwaren wel voorstellen. "Er zitten risico's aan. Je moet oppassen voor vertroebeling. Tenslotte ben je pas veroordeeld als je definitief veroordeeld bent. Maar een van de doelen van een rechtszitting is de verdachte ter verantwoording roepen. 'Je hebt iets veroorzaakt, nu heb je ook maar te luisteren naar de gevolgen ervan' hoort daarbij. Zo moeten mensen die betrapt zijn op het bezit van kinderporno soms verplicht naar de afbeeldingen kijken. Dat willen ze dan niet. Dan zeg ik: Thuis keek je ook. Kijk maar eens of je iemand op die plaatjes ziet lachen. Zie je de ellende en het verdriet die erachter zitten?" Soms lijken de regelmatig door merg en been snijdende woorden van een slachtoffer bij de verdachte totaal niet aan te komen. Aan de buitenkant althans. "Ik ben ervan overtuigd dat er verdachten bij zijn die er wel door geraakt worden", zegt de officier van justitie. "Die zitten vaak al erg in hun maag met wat ze aangericht hebben. Die barsten bij de confrontatie dan ook in huilen uit." Dat slachtoffers nu ook een stem ín de rechtszaal hebben gekregen, wil niet zeggen dat er in het traject daarvoor geen oor voor hen was. Allereerst gaan er formulieren uit of ze de strafzaak willen bijwonen. Of ze schade hebben geleden, materiële of geestelijke. "Een ook slachtoffergesprekken bestaan al langer en worden heel regelmatig gevoerd. In kapitale zaken standaard. Het is vreselijk als slachtoffers onvoorbereid zijn op een zitting. Als vervolgend officier van justitie vertel je over de procedure, vooraf en op zitting. Je waarschuwt de mensen voor vervelende zaken die kunnen gebeuren. Dat verdachten mogen ontkennen, liegen ook. Dat iedereen op zijn beurt zijn zegje mag doen. Dat je als slachtoffer of nabestaande zelf niks mag roepen en je emoties niet hardop mag laten merken Dat advocaten de betrouwbaarheid van je aangifte in twijfel kunnen trekken. En zelfs een onderzoek kunnen aanvragen naar de betrouwbaarheid van de aangever." Een van de moeilijkste zaken is volgens Tom Hendriks mensen voorbereiden op het seponeren van een zaak of een mogelijke vrijspraak. "Ik beloof geen dingen die ik niet kan waarmaken. Een sepot of een vrijspraak wil niet zeggen dat het slachtoffer een leugenaar is. Het is soms geen kwestie van niet geloofd worden, maar van het bewijs rond krijgen. Als ik geen bewijs heb, ga ik een verdachte op zitting niet eerst helemaal door de mangel halen. Het Openbaar Ministerie staat voor de maatschappij, voor het slachtoffer, maar óók voor de verdachte. Het heeft veel belangen, maar in elk geval het boven tafel brengen van de waarheid. Ook als een verdachte het niet heeft gedaan."
Over de eis die de officier van justitie gaat brengen, vertelt hij van tevoren niks in een slachtoffergesprek, omdat een zaak op zitting ondanks een gedegen voorbereiding altijd nog kan kantelen. Zo'n slachtoffergesprek wekt vaak veel begrip bij de mensen. "Maar het ligt wel een beetje aan het type. Sommigen zijn en blijven onredelijk. Voor hen kan een straf nooit zwaar genoeg uit vallen." Duidelijk is dat er een flinke sprong voorwaarts is gemaakt in het betrekken van een slachtoffer bij de vervolging. Alle parketten van het Openbaar Ministerie hebben een slachtofferofficier van justitie en er zijn centrale informatiepunten ingericht, waardoor gedupeerden niet meer langs allerlei aparte loketten hoeven om hun recht te halen. "We zijn hard op weg het goed voor elkaar te krijgen. Krijgen ook veel waardering voor wat we doen, maar het is nog niet waterdicht allemaal. Officieren van justitie doen het er nu allemaal bij." In de kinderschoenen staat nog de confrontatie van een verdachte met het slachtoffer.
Tom Hendriks: "Daar zitten nog veel haken en ogen aan. Bij jongere daders zou het een pedagogische waarde kunnen hebben. Bijvoorbeeld de jongeling die de oude dame met de rollator, die hij heeft overvallen, recht in de ogen moet kijken. En het slachtoffer dat ziet dat de dader niet een doorgewinterde overvaller is, maar iemand die huilt. Of spijt heeft van zijn daad."

Begin 2008 - Sinds 2005 hebben slachtoffers (of hun nabestaanden) van ernstige misdrijven het recht om tijdens de zitting, ten overstaan van rechters, de verdachte en het publiek hun emoties uit te spreken. En de mogelijkheden zijn inmiddels uitgebreid. Vorig jaar (2007) greep mevrouw Van Veen haar kans in de rechtszaal: "Ook ons heeft hij verraden en bedrogen." Haar stem klinkt opvallend kalm. Alleen de vuurrode plekken in haar hals verraden verdriet en woede."Hij was onze schoonzoon. Wat ons het meest lief was, heeft hij van ons afgenomen. En de wijze waarop heeft ons hart verscheurd." Na afloop drukt haar man een stevige kus op haar wang. Zij heeft het onverwoordbare weten te uiten.
Ook de moeder van Suzanne Wisman, heeft vorig jaar (2007) voor de rechtbank in Assen een emotionele slachtofferverklaring afgelegd. "Elke morgen komt de zon op en begint er een nieuwe dag, maar voor mij is het een wreed gevecht”. „Hoe kan iemand zulke monsterachtige dingen doen met een kind”. Verder zei ze dat ze niet durft te denken aan wat haar dochter allemaal gevoeld en gedacht moet hebben. De pers riep ze op om haar en haar familieleden met rust te laten. Suzanne's moeder vindt dat ze totaal respectloos is behandeld door journalisten. „En dat vind ik verschrikkelijk.”

Begin 2008 - „Voor emoties en wraakgevoelens is geen plek in onze rechtspraak”, aldus advocate mevrouw mr. A.N. Slijters, die wil dat de rechters hun oordeel vellen zonder hulp van de publieke tribune. Ook zette de advocate haar vraagtekens bij de invulling van het spreekrecht van de slachtoffers en nabestaanden. De opmerkingen van de raadsvrouwe schoten veel nabestaanden in het verkeerde keelgat.
„Ik ben heel boos. Ik voel dit als een dolkstoot in de rug. Dit is een schoffering en totaal respectloos”, aldus de weduwe van Jan van Zon.

Eind 2007 - In 2005 kregen slachtoffers en nabestaanden van ernstige geweldsdelicten het recht om in de rechtszaal te vertellen over de gevolgen van het misdrijf. Een reconstructie van de totstandkoming van die wet. http://www.borisdittrich.nl/interview.html?item_id=23

Medio 2007 - De advocate van een van de verdachten van de slachtpartij in het café Inn&Out haalde zich 12 juli 2007 in de Rotterdamse rechtbank de woede van de nabestaanden en slachtoffers van het bloedbad op de hals door hun veelvuldige verbale commentaren te hekelen.
„Voor emoties en wraakgevoelens is geen plek in onze rechtspraak”, aldus advocate mevrouw mr. A.N. Slijters, die wil dat de rechters hun oordeel vellen zonder hulp van de publieke tribune.
Ook zette de advocate haar vraagtekens bij de invulling van het spreekrecht van de slachtoffers en nabestaanden.
De weduwe van de vermoorde Jan van Zon sprak eerder deze week, gebruikmakend van de microfoon van het openbaar ministerie (OM) over de gevolgen van de moord op haar man.
De opmerkingen van de raadsvrouwe schoten veel nabestaanden in het verkeerde keelgat.
„Ik ben heel boos. Ik voel dit als een dolkstoot in de rug. Dit is een schoffering en totaal respectloos”, aldus de weduwe van Van Zon.
De drie raadslieden vonden (in hun pleidooien) de levenslange gevangenisstraffen die het OM tegen de drie verdachten had geëist veel te ver gaan.
Volgens hen is van mede-plegen geen sprake, omdat slechts één verdachte zou hebben geschoten.
De anderen zijn daarvoor niet verantwoordelijk, aldus de advocaten.
Ook de laatste woorden van de drie verdachten zorgden voor veel beroering.
Alle drie zeiden ze niet verantwoordelijk te zijn voor de schietpartij en het daaropvolgend bloedbad.

Medio 2007 - De moeder van Suzanne Wisman, het 12-jarige meisje dat op 12 december werd verkracht en vermoord in de Drentse plaats Valthermond, heeft vrijdag 22 juni 2007 voor de rechtbank in Assen een emotionele slachtofferverklaring afgelegd. Daarin vertelde ze over haar verdriet en over het gebrek aan respect dat ze heeft ervaren vanuit de media. Elke morgen komt de zon op en begint er een nieuwe dag, maar voor mij is het een wreed gevecht”, zei de vrouw. „Hoe kan iemand zulke monsterachtige dingen doen met een kind”, vroeg ze zich af. Verder zei ze dat ze niet durft te denken aan wat haar dochter allemaal gevoeld en gedacht moet hebben. De pers riep ze op om haar en haar familieleden met rust te laten. Suzanne's moeder vindt dat ze de afgelopen maanden totaal respectloos is behandeld door journalisten. Een documentaire van RTV Drenthe, die donderdagavond werd uitgezonden, liet volgens de vrouw beelden van Suzanne zien die ze zelf nog niet had gezien. „En dat vind ik verschrikkelijk.”

Medio 2007 - Richard H. vermoordde haar dochter en twee kleinkinderen. In de rechtszaal grijpt mevrouw Van Veen haar kans: "Ook ons heeft hij verraden en bedrogen." Haar stem klinkt opvallend kalm. Alleen de vuurrode plekken in haar hals verraden verdriet en woede. "Hij was onze schoonzoon. Wat ons het meest lief was, heeft hij van ons afgenomen. En de wijze waarop heeft ons hart verscheurd." Na afloop drukt haar man een stevige kus op haar wang. Zijn vrouw heeft het onverwoordbare weten te uiten. Sinds 2005 hebben slachtoffers (of hun nabestaanden) van ernstige misdrijven het recht om tijdens de zitting, ten overstaan van rechters, de verdachte en het publiek hun emoties uit te spreken. En de mogelijkheden worden uitgebreid.

15 november 2006 - was de 3e dag in het proces tegen de daders van de moord op Jeroen. Lange, inspannende dagen. Martin en Gerda hebben gesproken in de rechtszaal. Het was doodstil; de verklaringen hebben (dachten wij) wel indruk gemaakt. Cees en Ria van Rooij zijn maandag en deze dag ook geweest. Het geeft een goed gevoel dat er zo meegeleefd wordt. Op verzoek van Martin en Gerda bijgaand de teksten die zij vanmorgen uitgesproken hebben. Martin:
De vermissing van Jeroen kwam voor mijn familie in een tijd die voor ons al zéér moeilijk was. Mijn vader, Jeroen’s opa, was terminaal ziek en met z’n allen deelden we de zorg en de verantwoordelijkheid die dit met zich meebracht. En opeens moesten we onze aandacht verdelen tussen 2 ingrijpende gebeurtenissen. Mijn vader voelde zich schuldig dat hij niet kon helpen zoeken naar Jeroen. En omdat hij ons nodig had, terwijl zijn kleinzoon vermist werd. Twee weken voor Jeroen gevonden werd is hij overleden. Ik sta hier voor mijn zuster Gerda en zwager Bert. Mijn nichtje, mijn ouders, mijn gezin. Om te proberen onder woorden te brengen wat de moord op Jeroen met ons gedaan heeft. En wat de invloed hiervan zal zijn voor de rest van ons leven. De gapende wond, bijna letterlijk, bij onze Gerda. Bert die de brokken bij elkaar probeert te rapen, maar dat lijkt maar niet te willen lukken. Yvonne, die geen broer meer heeft. Haar lieve Zoë die haar oom nooit zal leren kennen. De hele zaak is vanaf het begin onwerkelijk geweest. Een vermissing zie je op TV. Het overkomt altijd iemand anders. De onzekerheid over het lot van de jongens. De wanhoop als het zo lang duurt en we nergens iets kunnen achterhalen. De hoop dat we Jeroen tóch op enig moment weer in onze armen kunnen sluiten. Als politieman, al ruim 25 jaar, heb ik veel ellende gezien, verdriet van dichtbij meegemaakt en in zaken meegedraaid. Dat haalt het allemaal niet bij wat mijn familie, mijn gezin, doorstaat. Ik kan mijn kinderen niet meer onbezorgd buiten laten spelen. Mijn zoon van 21 moet ik loslaten. Hij studeert, werkt en heeft er de leeftijd voor. Maar ik kan het niet, want wie garandeert mij dat hem niets overkomt? Mijn dochter die toen (net 11 geworden), het niet meer zag zitten, depressief was en zelfs het woord zelfmoord in de mond nam. Mijn jongste zoon van nu 9, die een expert is geworden in het aanvoelen van iemands verdriet en met zijn armpjes om je heen zijn best doet om je te troosten. Jeroen was een gouden gozer. Beetje stoer doen, grote mond, maar oh zo’n klein hartje. Hij heeft wel eens wat geflikt en dat wist ik door mijn werk natuurlijk vrij snel. Maar het stond niet tussen ons in. Het was meer kattenkwaad, knulligheid, dan criminaliteit. Hoe kan hem dan in godsnaam zoiets overkomen? Wij hebben begrepen dat Jeroen van niets wist. Op de verkeerde tijd, op de verkeerde plaats loopt hij tegen de verkeerde mensen op. En ze brengen hem om. Niet met een simpel pistoolschot, nee, op beestachtige wijze, met 33 messteken. Ze werken Jeroen weg. Hij mag nooit gevonden worden. Alle lof voor politie en justitie. Door hun vasthoudendheid en vastberadenheid zijn de jongens wél gevonden. Maar het heeft al zo lang geduurd, dat we Jeroen niet meer kunnen zien, aanraken, vasthouden. Hoe is het mogelijk dat de jongens 6 weken vermist zijn geweest? Als we sneller meer informatie hadden gehad, dan had de politie vrijdags al actie kunnen ondernemen. Dan was Jeroen meteen gevonden. En dan hadden mijn zus en zwager afscheid kunnen nemen van hun kind. Hun verdriet kan ik u niet uitleggen. Het is groot, overweldigend en altijd aanwezig. En ons verdriet is om dat dagelijks te zien en niets voor ze te kunnen doen. Wij staan machteloos en hulpeloos. Proberen er voor hen te zijn, wanneer dat maar nodig is. Maar voor je gevoel schiet je altijd tekort. Mensen die dit allemaal veroorzaken, met één onbezonnen daad, beseffen dit allemaal niet. Of juist wel, maar het laat ze onverschillig. Die dienen gestraft te worden. Heel zwaar en lang, zodat ze dagelijks met de gevolgen van hun daden geconfronteerd worden. Maar welke straf er ook volgt: Jeroen komt nooit meer thuis. De wond bij zijn ouders en zus, het gat in onze familie, blijft voor altijd. Levenslang.
Gerda:
Twee jaar geleden had ik nog nooit een rechtszaal van binnen gezien, nu ben ik hier bijna kind aan huis. Twee jaar geleden had ik nog nooit van spreekrecht voor nabestaanden gehoord. En nu sta ik hier omdat onze Jeroen is vermoord en ik u wil uitleggen wat voor impact dat op ons leven heeft. En ik weet eigenlijk niet waar ik moet beginnen. Dus ik begin met Jeroen. Er wordt tijdens dit proces over hem gesproken. De Jeroen uit het proces-verbaal, de Jeroen van de foto’s waarop hij uitgebikt wordt, de Jeroen uit de krantenartikelen, de Jeroen die geassocieerd wordt met dat vreselijke woord ‘metselmoorden’ is niet de échte Jeroen. Dit is onze Jeroen (foto). En dan Jeroen’s zus Yvonne. In de tijd dat Jeroen verdween was ze voor de 3^e keer in verwachting. De eerste keer werd haar dochtertje dood geboren. De tweede keer kreeg ze een miskraam. En met deze derde zwangerschap moest voorzichtig om worden gegaan. Gelukkig heeft ze Jeroen nog kunnen vertellen dat ze in verwachting was. En hij was vreselijk blij met deze zwangerschap. In de weken dat Jeroen vermist werd zei ze dat ze dit kindje zo zou opgeven als we Jeroen daarmee terug zouden kunnen krijgen. En ze was juist zo blij met deze zwangerschap! Als door een wonder werd er een gezond dochtertje geboren. Maar Yvonne heeft zoveel verdriet dat ze mij vraagt of een kindje van de moeder moet leren lachen. Want dat kan ze niet meer. Zo’n zin snijdt door je hart, want ze had zielsgelukkig met haar dochter moeten zijn. En écht gelukkig wordt ze nooit meer, want het gemis van Jeroen blijft. Haar broer is vermoord. Ze kan niet meer met Jeroen praten en lachen over de dingen die ze vroeger samen deden. Er zijn geen telefoontjes en dagelijkse SMS-jes meer en als wij er niet meer zijn, heeft zij niemand meer om herinneringen op te halen aan vroeger, hoe het ging in ons gezin. Dit is haar allemaal afgenomen. Onze Yvonne is óók een slachtoffer. Ze kan niet genieten van wat de mooiste tijd van haar leven had moeten zijn. Nee, ze heeft de hulp van een psycholoog nodig. Ze is aan de antidepressiva en ze vertrouwt niets en niemand meer. Onze zoon is lichamelijk kapot gemaakt, onze dochter geestelijk. En onze kleindochter Zoë. Geboren in een familie waar de mensen kapot zijn van verdriet. Die een moeder, een opa en een oma heeft die nooit meer echt blij en gelukkig kunnen zijn. Geboren in een familie waarin iedereen vreselijk bang is dat ook haar iets zal overkomen, want elke keer als ik haar vasthoud denk ik: hoe zal ik jou wel kunnen beschermen, zoals ik het bij Jeroen niet heb kunnen doen. We zullen haar over Jeroen vertellen, want hij zal altijd bij ons horen. En zij moet weten hoe haar oom was. Hoe vreselijk blij hij was, toen hij hoorde dat zij verwacht werd. En dat ook aan iedereen vertelde. We zullen haar vertellen hoe iedereen die hem kende, van hem hield. Dat hij altijd voor iedereen klaarstond. En altijd iedereen wilde helpen. Maar ook zullen wij haar eens moeten vertellen wat er met Jeroen gebeurd is. En waarom, terwijl we dat zelf nooit zullen begrijpen. Ons verdriet is er altijd, 24 uur per dag. En alleen als we bij onze kleindochter zijn doet dat verdriet niet letterlijk pijn, maar wordt de ergste pijn door haar aanwezigheid iets verzacht. Dit kleine mensje geeft troost aan iedereen om haar heen. Wat een zware last voor zulke kleine schoudertjes. Jeroen’s vader. Dat was altijd zo’n daadkrachtige man. Hij regelde alles en nam alle beslissingen. Als Bert iets op zich nam, dan kwam het voor elkaar. En deze sterke man is helemaal kapot. Zo kapot van verdriet en schuldgevoel dat hij niet in staat is hier zelf het woord te nemen. Hij kan zich niet meer concentreren, twijfelt aan alles en iedereen, maar vooral aan zichzelf. Zoals tussen veel vaders en zonen heeft het ook tussen Jeroen en zijn vader gebotst. En naar nu blijkt is daar zoveel kostbare tijd aan verloren gegaan…. Elke dag vraagt Bert zich af wat er van Jeroen geworden zou zijn. Wie zijn vrouw of kinderen geweest zouden zijn. Door deze afschuwelijke daad, zal hij zich dit altijd blijven afvragen. Bert is een schim van de man die hij voor 12 augustus 2004 was. Hij hield altijd zo van een stukje rijden met de motor en nu zegt hij tegen mij dat hij, als hij op de motor zit, eigenlijk tegen de eerste de beste boom aan wil rijden. Dan is alles voorbij: de slapeloze nachten, het onrustige gevoel en het allesoverheersende, alles verterende verdriet. Ik vind het erg moeilijk om iets over mezelf te vertellen. Het verbaast me dat ik nog leef, want ik ben kapot van verdriet. Sinds 24 september 2004 heb ik het koud. Het voelt alsof er een stuk uit m’n hart is gerukt. Elke ochtend is mijn eerste gedachte: oh God, Jeroen is dood. Jeroen is vermoord. En hoe vroeg het dan ook is, dan moet ik m’n bed uit, want dan stik ik bijna. De zes weken van zijn vermissing waren vreselijk, maar nu denk ik soms: toen hadden we nog hoop. Want ook al had de politie gezegd dat Jeroen volgens hen niet meer leefde, het kon er bij mij niet in dat iemand Jeroen zou willen vermoorden. Jeroen, die zijn maandsalaris aan iemand gaf, die het op dat moment volgens hem harder nodig had dan hij. Jeroen, die altijd voor iedereen klaarstond, iedereen hielp. Wij wisten dat hij dat deed, maar na zijn dood beseften wij pas hoeveel hij voor anderen betekende, door alle verhalen die we hoorden. Daarom begrijpt niemand waarom juist Jeroen vermoord is. Eigenlijk wil ik niet verder leven, want het leven dat ik nu leid is geen leven. Ik speel voortdurend toneel. Praat, lach, doe met iedereen mee en ik kijk vanaf een afstand naar mezelf. En begrijp niet hoe ik dit allemaal doe. Telkens weer beleef ik 12 augustus 2004. Jeroen die vermoord wordt. Die 33 messteken in zijn lichaam krijgt. Ook al zou het, zoals gezegd is, maar 5 minuten geduurd hebben, geloof me, 5 minuten klinken kort, maar zijn erg lang. 33 messteken. Bij de hoeveelste stierf hij? Bij de vijfde, de zeventiende, de drieëndertigste? Steeds als ik een mes zie, denk ik: was het er zo een? Was het zo groot, zo scherp, ging het zo diep? Ik voel zijn angst. Dat vind ik nog het ergste. Mijn kind in doodsangst. En ik was er niet bij, om hem te helpen. Mijn gevoel zegt dat ik bij hem had moeten zijn toen hij in doodsangst was. Ik heb hem op de wereld gezet en ik had hem moeten vasthouden toen hij stierf. Hij had mijn ogen moeten zien, toen hij voorgoed zijn ogen sloot. Dit schuldgevoel praat niemand me uit m’n hoofd. Ik ben Jeroen’s moeder. Het was mijn taak hem te beschermen. Dat er na zijn dood op zo’n respectloze manier met zijn lichaam is omgegaan, beneemt me nog steeds de adem. Er is gezeuld met zijn lichaam, dat daarna in het beton is verstopt, in de hoop dat we hem nooit meer zouden vinden. Ook dit beleef ik steeds weer. Zie ik in gedachten de ene na de andere laag cement bovenop onze Jeroen gegooid worden. En als hij dan na 6 weken door Indy en Mouse gevonden wordt, mogen wij hem niet meer zien. Ik kan niet vertellen wat het met je doet als je thuis op de bank zit en weet dat hier in Den Haag mensen bezig zijn je zoon uit het cement te bikken. Dat je wacht op het bericht dat ze daarmee klaar zijn, maar dat er dan ook gezegd wordt dat we Jeroen niet meer kunnen zien. Geen afscheid kunnen nemen van je kind is het allerergste wat je als ouder kan overkomen. Je kunt hem geen kus geven, geen hand op z’n wang leggen of hem aanraken. Nee, ik zat op mijn knieën bij zijn gesloten kist en vertelde hem zo hoeveel ik van hem houd. Altijd als ik onze deur uitloop zie ik weer die begrafenisauto de straat inrijden met Jeroen erin. Zo kwam hij nog even thuis om ons op te halen, zodat we hem konden begraven. Op een zonnige zomerdag 12 augustus 2004 is hij van huis weggegaan. Op een mistige herfstdag 1 oktober 2004 kwam hij weer heel even naar huis, om daarna voorgoed weg te gaan. Ik kan niet onder woorden brengen, wat deze gedachten met me doen. Hoe ik me van binnen voel. En dan komen de negatieve krantenberichten, waarin een Jeroen wordt beschreven, die door niemand die hem heeft gekend wordt herkend. Dan komt de eerste proforma waarin over mijn zoon gesproken wordt als de als uiterst gewelddadig bekend staande Jeroen Dekkers. Dat heeft ons erg veel pijn gedaan. We krijgen geen tijd om te rouwen, daar zorgen sommige verslaggevers en advocaten wel voor. Razend van woede zijn we op iedereen die hieraan meegedaan heeft. We zijn veranderd in de afgelopen tijd. We bekijken iedereen van een andere afkomst argwanend. We voelen een diepe haat tegen een hele bevolkingsgroep, terwijl we eigenlijk weten dat dit onrechtvaardig is. Nooit heeft afkomst of huidskleur een rol in ons gezin gespeeld, mede doordat Jeroen zoveel vrienden van verschillende afkomst had, die allemaal bij ons thuis kwamen. Dit gevoel hoort niet bij ons. Dit argwanende. Deze haat. We zijn nu ruim 2 jaar verder sinds Jeroen vermoord is en we zijn nog steeds lamgeslagen en verbijsterd. Niet alleen wij, maar iedereen om ons heen. We leven niet, we overleven. Voor mij is elke dag een opgave. Als ik ’s nachts huilend door ons huis loop en er stopt een auto in de straat, denk ik nog steeds: Zou dat dan toch Jeroen zijn? Ik wacht nog steeds op hem. Het lijkt wel of het nog niet voor 100% tot me is doorgedrongen dat hij er niet meer is. We hebben geen afscheid kunnen nemen. Mijn verstand weet het, mijn hart nog steeds niet. Op 12 augustus 2004 is in 5 minuten tijd onze zoon vermoord en ons leven kapot gemaakt. In 5 minuten tijd is er een streep getrokken door alles wat ons blij en gelukkig maakte. Ik hoop en bid dat het ‘maar’ 5 minuten geduurd heeft, maar tegelijkertijd maakt het me witheet van woede. Waar haalt iemand het lef vandaan in 5 minuten, of in wat voor tijd dan ook, kapot te maken wat ik al 24 jaar gekoesterd en liefgehad heb. En op een manier alsof Jeroen’s leven van geen betekenis was. Ik ben nu 50 jaar en u mag best weten dat ik elke avond op mijn knieën lig om God te vragen of ik alsjeblieft geen 51 hoef te worden. Tot aan dit proces heb ik, voor zover het in mijn macht lag, gevochten voor Jeroen. Om zijn naam en nagedachtenis zuiver te houden. Na vandaag hoeft dat niet meer. Voor mij hoeft het dan ook niet meer. Elke dag wakker worden en weten wat er allemaal met Jeroen is gebeurd, is de zwaarste straf die er is. Ik kan niet meer! Ik ben begonnen met Jeroen en ik wil eindigen met Jeroen. Mijn aller-, allerliefste zoon, die ik altijd zal blijven missen. Elke dag, elk uur, elke seconde, voor de rest van mijn leven.

16 juni 2006 - Chantalle Wind, de dochter van de vermoorde Enschedese brigadier Jan Wind, heeft donderdagmorgen voor het Gerechtshof in Arnhem voor het eerst gebruik gemaakt van het spreekrecht. Ze hield de verdachte moordenaar Rudi B. (47) voor hoezeer zij haar vader miste. Haar moeder Jacqueline en colllega's van Jan Wind luisterden geroerd naar Chantalle:
Na 30-09 is mijn wereld op z'n kop gezet, mijn leven is niet meer zo rooskleurig als dat het was. Ik heb geen vader meer, nooit meer! Dit is juist wat ik nodig heb. Zonder mijn vader voel ik me niet compleet. Na 30-09 ben ik bang geworden om mensen kwijt te raken. Ik hechtte me al veel aan mensen, maar nu hecht ik me nog meer aan mensen.
In het begin heb ik alles voor mezelf gehouden, ik wou er met niemand over praten. Dit had ik beter wel kunnen doen.
Het eerste jaar heb ik veel leerproblemen gehad, wat ik nooit eerder heb gehad. Ik ben van opleiding veranderd, omdat ik nu recht op mijn doel af wil gaan bij de politie. Als klein meisje wou ik dat altijd al, maar nu is die wens veel groter geworden.
Als ik soms kleine kinderen zie hoe leuk ze met hun vader omgaan, dan heb ik zoiets van: kon ik dat ook nog maar, al was het maar 1 keer.
Soms heb ik nog wel eens het idee dat hij zomaar weer voor de deur kan staan. Maar als het dan later en later wordt, besef ik steeds dat dat nooit meer gebeurt. Het is te makkelijk om jezelf voor de gek te houden, terwijl de werkelijkheid anders is. Ik heb nooit gedacht dat mij dit zou overkomen, een leven zonder mijn vader. We hadden nog zoveel leuke plannen.
Als ik me voorstel word ik vaak raar aangekeken en wordt er gezegd: ‘toch niet...?’ Hier heb ik en hekel aan, ik ben Chantalle. Zo wil ik ook gezien worden. Ik ben natuurlijk wel de dochter van, maar wil hier niet mee geconfronteerd worden.
Ik kan nooit meer een keertje stoeien.
Ik kan nooit meer iets vragen over dat bepaalde vak op school.
Ik kan nooit meer een keer gezellig iets met z'n drieën doen.
Maar dat ene kleine woordje ‘papa’ zal ik nooit, maar dan ook nooit meer kunnen zeggen...

Medio 2006 - Als Angela Luiten Landkroon in de rechtbank geen spreekrecht krijgt, om haar doodgestoken zoon- Eli te gedenken, ontploft de familie. Aan het slot van de zitting tegen de 32-jarige verdachte M. staat Bennie Luiten op, in de extra beveiligde rechtszaal. Waarom zijn vrouw Angela, de moeder van de doodgestoken inbreker Eli Luiten (26), niet het spreekrecht krijgt. ‘Dat is officieel aangevraagd bij de officier.’ Aanklaagster Y. Oosterhof heeft net vier jaar cel voor doodslag op Eli geëist ‘belachelijk laag’ vindt de familie. Angela briest. ‘Eli wordt hier voor de tweede keer afgeslacht!’ President T. Rikken en de collega’s kijken verbluft. ‘De rechtbank is niet geïnformeerd over het spreekrecht.’ Moeder scandeert en applaudisseert. ‘Laat ’m morgen vrij, laat ’m morgen vrij.’ Ze wordt uit de zaal gezet. Al eerder gebeurt dat met Eli’s biologische vader. Hij maakt een ‘ik snij je keel door beweging’ naar M. Die ziet dat. Persofficier P. van der Valk erkent dat het spreekrecht is toegezegd. Door ‘een misverstand’ loopt dat mis. ‘Het lijkt of de mensen niet serieus in hun leed worden genomen dat is absoluut niet zo.’ Zij snapt de boosheid over de eis. ‘Dit is doodslag onder bijzondere omstandigheden, bij een inbraak en met een verdachte zonder strafblad.’ De rechters wijzen vrijdag een tussenvonnis. Daarin staat dat moeder haar verhaal kan doen.

2002 / 2003 - Is zwijgen altijd goud= Komende maand zal de Eerste Kamer verder vergaderen over het wetsvoorstel dat Tweede Kamerlid Boris Dittrich (D66) heeft ingediend om het spreekrecht van slachtoffers of nabestaanden in de rechtszaal mogelijk te maken. De ouders van Alan Roos en Joes Kloppenburg geven hun visie. “De officier van justitie, de advocaat van de verdachte en de rechter kregen negen zittingen lang alle tijd om over onze zoon, Alan Roos, te praten. Soms wisten we zeker dat wat over hem gezegd werd niet juist was, maar we moesten ons mond houden, ons beheersen. Soms hadden we het tijdens de zitting wel uit willen schreeuwen. Zeur toch niet door over details, onze zoon is verdomme vermoord!” De ouders van Alan zetten de balkondeur open. Als het te koud werd, moest ik dat maar zeggen. Er werden shagjes gedraaid en opgerookt. Achter elkaar door. Ze vertelden het hele verhaal zoals zij dat al vele malen hadden gedaan. Op moederdag 14 mei 2000 werd opgemerkt dat Alan niet thuis was gekomen van een avondje naar de disco. Er werd alarm geslagen. Alan bleek met een andere jongen, Daan de Blok, te zijn vermoord. De lichamen van de jongens werden in de parkeergarage van Loosduinen teruggevonden. “We vroegen de rechtbank om het woord te mogen voeren tijdens de zitting, maar dat werd ons geweigerd. Wel heeft één van de rechters een stukje uit de brief voorgelezen die wij aan het dossier hadden laten toevoegen. In hoger beroep vroegen wij wederom spreekrecht aan. Weer werd het ons geweigerd. Ter compensatie las de advocaat-generaal onze brief vrijwel geheel voor. Maar toch hadden we liever zelf het woord gevoerd. We voelden ons daar machteloos en boos over. Wij kunnen toch het beste zelf vertellen hoe het voelt om onze zoon te verliezen?” Na de dood van Alan sloot het echtpaar Roos zich aan bij de Vereniging “Ouders van een Vermoord Kind”. Deze Vereniging is steeds een fervent voorstander geweest om het spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden tijdens de terechtzitting in te voeren.
In de praktijk reageren rechters verschillend op verzoeken van slachtoffers en nabestaanden om tijdens de zitting het woord te voeren. Soms wordt het spreken hen geweigerd, soms toegestaan.
De ouders van Joes Kloppenburg werden door de rechtbank zelfs uitgenodigd om tijdens de terechtzitting te spreken. “We waren blij dat we het woord mochten voeren. In de rechtszaal zaten we met de hele familie naast elkaar. Op een stoel tussen ons in hadden we een grote foto van Joes neergezet, bovenop een tas, zodat alle aanwezigen hem goed konden zien,” aldus de vader van Joes. “Toen ik de tekst schreef die ik tijdens de zitting zou voordragen, kwamen de woorden als vanzelf”, zegt de moeder van Joes. “Ik verwoordde wat zijn dood voor ons betekende. Ik probeerde eerst de gevoelens van mij en mijn man samen te vatten met die van onze drie dochters. Dat bleek niet te lukken. Toen heb ik na het verhaal van Jan en mij nog kort de gevoelens van onze dochters opgesomd. Alledrie kwamen zij apart aan bod. Het was heel aangrijpend. Alle aanwezigen waren geëmotioneerd, ook de rechters en de officier van justitie. Ik heb de tekst nadien nooit meer gelezen. Dat durf ik niet.” De vader van Joes overhandigde mij de tekst en vroeg of ik nog iets te drinken wilde. “Nadat ik hoorde dat Joes er niet meer was, kon je me opvegen. Ik kon het tuinpad nauwelijks meer aflopen, zo moe was ik. Maar toen ik tijdens de zitting het woord mocht voeren, voelde ik me heel sterk. Ik voelde me serieus genomen. De rechters moesten weten hoe ons gezin er sinds de dood van Joes aan toe was. En ik deed het voor Joes. Ik was het hem verplicht om te spreken nu hij dat zelf niet meer kon.”
Tweede Kamerlid Boris Dittrich (D66) diende begin oktober 2001 een initiatiefwetsvoorstel in. Slachtoffers van ernstige misdrijven, zoals mishandeling, zedenzaken en ernstige verkeerszaken en nabestaanden van moord- en doodslagzaken zouden in de toekomst gebruik moeten kunnen maken van het spreekrecht. De beroepsvereniging van rechters en officieren van justitie in Nederland (NVvR) en de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) vinden - zo blijkt uit de toelichting van het wetsvoorstel – het zinvol dat bij alle gerechten dezelfde regels ten aanzien van het spreekrecht gaan gelden. Zo moet in de toekomst voorkomen worden dat sommige slachtoffers en nabestaanden wel spreekrecht wordt toegekend en anderen niet. Eind vorig jaar heeft de Tweede Kamer unaniem ingestemd met het wetsvoorstel. Komende maand zal het wetsvoorstel in de Eerste Kamer verder behandeld worden. Dittrich voert in de toelichting van het wetsvoorstel een aantal redenen aan waarom het spreekrecht moet worden ingevoerd. Het spreekrecht kan bijdragen aan het begin van het herstel van de emotionele schade die bij het slachtoffer of de nabestaanden is aangericht. Verder kan, wanneer van het spreekrecht gebruik wordt maakt, de rechter tijdens de zitting zien en horen hoe het hen vergaat. Deze informatie kan de rechter bij zijn oordeel betrekken. Bovendien kan de verdachte rechtstreeks van het slachtoffer of diens nabestaanden horen wat het gepleegde misdrijf in hun leven betekend heeft. Dit besef kan misschien voorkomen dat de verdachte in de toekomst weer een strafbaar feit zal begaan. Tenslotte kan de verklaring van het slachtoffer of diens nabestaanden indruk maken op de familieleden van de verdachte wanneer zij aanwezig zijn op de publieke tribune. Ook kan in voorkomende gevallen de media over de strafzaak – en over de inhoud van de verklaring – publiceren. Wanneer een breder publiek op de hoogte raakt van de gevolgen die het plegen van een misdrijf op slachtoffers en nabestaanden heeft, dan kan dit preventief werken. Sinds de jaren tachtig is er steeds meer aandacht gekomen voor de positie van het slachtoffer in strafprocedures. Zo kan het slachtoffer sinds de jaren negentig tijdens het proces een schadeclaim indienen tegen de verdachte. Ook mogen slachtoffers in ernstige strafzaken bij een politiefunctionaris uit het opsporingsteam een schriftelijke verklaring afleggen en deze aan het strafdossier laten toevoegen. Verder zijn op veel parketten coördinatoren aangesteld, die het contact met het slachtoffer of diens nabestaanden verzorgen.
Zowel de ouders van Alan Roos als die van Joes Kloppenburg zijn positief over de wijze waarop zij door politie en justitie benaderd zijn. “We mochten zo vaak naar het bureau komen als we wilden. En we hebben er vaak gezeten... ze waren zo geduldig”, aldus mevrouw Roos. En het echtpaar Kloppenburg stelde het op prijs dat de politie de verschillende verklaringen die zich in het dossier bevonden op hun verzoek had samengevat. “Toch zijn we er met het spreekrecht nog lang niet”, zegt mevrouw Roos. “Zo woonden wij gedurende twee jaar negen zittingen bij. Eentje duurde tot negen uur ’s avonds. We hadden de rechtbank vooraf laten weten dat veel familieleden, vrienden en lotgenoten met ons mee zouden komen ter ondersteuning. Rond etenstijd werd de zitting geschorst. We werden de gang opgestuurd en zochten naar een automaat om iets te eten en te drinken. Alle automaten in het gerechtsgebouw waren leeg. Na enige tijd mochten wij de rechtszaal weer in. Het rook er naar kippensoep! De pers, de rechters en misschien ook wel de verdachte hadden soep gekregen. Maar de zitting ging over onze zoon Alan die vermoord was, en wij kregen niets! En dan die keer dat ik op de toilet in het gerechtsgebouw de familieleden van de daders tegenkwam. Vreselijk!” In de toelichting op het wetsvoorstel wordt in dit verband opgemerkt dat het onwenselijk kan zijn wanneer een slachtoffer of diens nabestaanden, die gebruik willen maken van het spreekrecht, de verdachte(n) vóór de zitting tegen het lijf lopen. De voorzitter van de strafkamer kan om die reden bepalen dat voor het begin van de zitting in een aparte kamer kan worden gewacht. Dittrich wijst er in de toelichting op het wetsvoorstel op dat het van belang is slachtoffers en nabestaanden te wijzen op de beperkingen van het spreekrecht. Zo mogen zij niet hun visie geven op de verdachte of op de toe te kennen straf. Een goede voorlichting is belangrijk. Om die reden moet een goed contact bestaan tussen het slachtoffer of de nabestaanden en de politie of de officier van justitie.
De vader van Joes Kloppenburg beaamt dat het spreekrecht slechts een beperkte reikwijdte heeft. “Ik heb niet het idee dat we tot de dader zijn doorgedrongen. Hij heeft het gehele proces bijna niets gezegd. Soms mompelde hij iets onverstaanbaars. Eén keer reageerde hij verontwaardigd. Mijn vrouw was aan het woord. Zij beschreef hoe onze zoon op beestachtige wijze was vermoord. Dat raakte hem. Ik ben geen beest, fluisterde hij. De dader zal geen idee hebben wat hij heeft aangericht. Niet alleen jegens ons gezin, maar ook jegens de verschillende groepen vrienden waar Joes mee omging. Hij is al weer op vrije voeten en heeft zijn therapie niet afgemaakt. Al zou hem maar opgelegd worden dat hij elke maand handmatig een klein bedrag aan een goed doel zou overmaken, zodat hij zich altijd blijft herinneren wat hij gedaan heeft. Het mag nooit weer gebeuren.

2002 - 2003 / Rechters en officieren van justitie hebben grote bezwaren tegen een wetsvoorstel om slachtoffers en nabestaanden van misdrijven mondeling spreekrecht te geven in de rechtszaal. Dat meldt Trouw maandag. De magistraten vrezen dat slachtoffers door de nieuwe wet juist geen genoegdoening krijgen, maar nog meer emotionele schade oplopen. In het wetsvoorstel, dat nog door de Eerste Kamer moet worden goedgekeurd, krijgen slachtoffers en nabestaanden de kans mondeling in de rechtszaal te vertellen welke gevolgen het misdrijf voor hen heeft. Het openbaar ministerie in Almelo is bang dat slachtoffers niet zijn opgewassen tegen de spanning in de rechtszaal. Volgens een woordvoerder kan er 'van alles gebeuren'. "Iemand die ter plekke een traumatische ervaring gaat herbeleven. Of van de zenuwen andere feiten gaat verkondigen dan eerdere getuigenissen", aldus de woordvoerder. Zowel officieren als rechters hebben weinig op met de mondelinge verklaring. Het gaat altijd om heftige ervaringen, waarbij de emoties hoog oplopen, menen zij.

Spreekrecht / Slachtoffer,

2002 - 2003 / In de rechtszaal draait alles om de verdachte. Maar soms krijgen slachtoffers ook een stem: als hun verhaal wordt voorgelezen door de officier van justitie. ,,Maar er zitten ook gevaarlijke kanten aan. Zeker als de politiek doorzet en slachtoffers op z'n Amerikaans hun verhaal zelf mogen vertellen.'' Een rilling gaat door de rechtszaal als het verhaal van het slachtoffer wordt voorgedragen. ,,Híj komt straks na een paar jaar vrij, maar ík heb levenslang. Concentreren kan ik me niet meer. Steeds zie ik dat mes weer, middenin de nacht sta ik stijf van de angst''. Het is een willekeurige zin uit een verklaring van een slachtoffer, voorgelezen tijdens een rechtszaak. In die verklaring mag het slachtoffer in een notendop de gevolgen van de misdaad schetsen. ,,Vaak denk ik: had ie me maar doodgemaakt.'' De rechtbank in Almelo was drie jaar geleden (2000) een van de eerste in het land waar slachtoffers een zogenaamde 'victim impact statement' (VIS) mochten afleggen. Een groot aantal slachtoffers wilde er gebruik van maken. Ze legden hun verklaring overigens niet zelf af. De officier las een van tevoren opgestelde tekst voor. De proef, die tegelijkertijd ook draaide bij de parketten in Leeuwarden en Dordrecht, is zeer geslaagd. Stapsgewijs wordt het protocol nu ingevoerd in alle arrondissementen. ,,Dit gaat nu als een olievlek door justitieland'', zegt coördinator Coert van Pelt van het openbaar ministerie (OM) in Almelo. Maar de vreugde is van korte duur. Van Pelt vreest dat het succes van de geschreven slachtofferverklaring binnenkort te lijden krijgt van een nieuwe variant: de gesproken verklaring. D66-Kamerlid Boris Dittrich heeft namelijk een initiatief-wetsontwerp ingediend om nabestaanden en slachtoffers in de rechtszaal voortaan zelf aan het woord te laten, mondeling. De wet ligt bij de Eerste Kamer. Dittrichs voorstel stoelt op het spreekrecht zoals dat in Canada en de Verenigde Staten bestaat. In die landen mag het slachtoffer aan het eind van het proces zelf vertellen wat de gevolgen van de misdaad voor hem of haar persoonlijk zijn geweest. Beperkingen zijn er nauwelijks. Een aanval op de verdachte -'Jij hebt mijn leven verwoest, ik hoop dat je verrekt in de bajes!'- is toegestaan. In zowel het nieuwe voorstel als in de bestaande regeling is het spreekrecht bedoeld voor mensen die de dupe zijn geworden van ernstige misdrijven. ,,Slachtoffers van mishandeling, verkrachting, gijzeling, moord, dat soort geweld'', zegt Van Pelt. In Almelo wordt de geschreven verklaring pas een paar weken voor de zitting opgemaakt. ,,Slachtoffers en nabestaanden vertellen hun verhaal eerst aan een politieagent. Liefst degene die hen ook heeft gehoord in de zaak. Dan weet de agent waar de gevoeligheden liggen.'' Het proces-verbaal wordt bij het dossier gevoegd. Na het afleggen van de verklaring, is de opluchting bij het slachtoffer meestal groot, heeft Van Pelt ervaren. Verklaringen zijn vaak zeer indrukwekkend. Als de officier van justitie de letterlijke woorden van het slachtoffer voorleest, ,,kun je in de rechtbank een speld horen vallen'', weet Van Pelt. Sommige officieren lezen niet de letterlijke tekst voor maar verwerken de verklaring in hun requisitoir, om in de aanklacht te laten zien wat de reikwijdte van de misdaad is geweest. In Almelo gaat de aandacht voor slachtoffers verder. Zij krijgen ook opvang. Het Tips, Twents informatiepunt slachtofferzaken is daar speciaal voor opgericht. Van Pelt: ,,Van het eerste moment kunnen mensen terecht bij dat ene loket. Met vragen over het politieonderzoek, hoever het OM is. Na de veroordeling zijn we ook beschikbaar. Bijvoorbeeld voor de vraag: 'wanneer komt de dader vrij?' en 'wat kan ik doen als ik opnieuw wordt belaagd?''. Juist omdat er grote tevredenheid is over de nieuwe werkwijze, ziet het openbaar ministerie de nieuwe wet-Dittricht met grote vreze op zich afkomen. Het geeft nabestaanden misschien meer voldoening om hun verhaal mondeling toe te lichten dan op papier te laten voorlezen, zegt Van Pelt. ,,Maar er zitten ook gevaarlijke kanten aan. Zeker als de politiek doorzet en slachtoffers op z'n Amerikaans hun verhaal zelf mogen doen.'' Oud-rechter Dittrich realiseert zich dat ook wel. Toch zet hij zijn wet door. ,,Het is een principiële keuze'', zegt de democraat. Hij wijst op twee praktijkgevallen. In de strafzaak tegen de moordenaar van Joes Kloppenburg kreeg de vader van de doodslagen zoon bij de Amsterdamse rechtbank volop de kans het woord te doen. Maar de vader van Froukje Schuitmaker, die in de discotheek Bacchus in Gorinchem was doodgeschoten, kreeg bij het gerechtshof in Den Haag geen kans een verklaring af te leggen. De president van het hof wees op de wet, waar -tot nog toe- niet instaat dat een slachtoffer of nabestaande tijdens het proces wat mag zeggen. De vader van Joes Kloppenburg hield een indrukwekkende rede. Van Pelt: ,,Een nabestaande die goed uit zijn woorden komt heeft een voordeel. Maar wat betekent de nieuwe wet voor een slachtoffer dat niet zo goed gebekt is?'' De schriftelijke verklaring ligt vast. De mondelinge kan uitgroeien tot een 'Victim's statement of opinion', een verklaring waarin de gedupeerde een mening over daad en verdachte geeft. Van Pelt: ,,Er kan van alles gebeuren. Neem degene die ter plekke de hele traumatische ervaring gaat herbeleven. Of van de zenuwen andere feiten gaat verkondigen dan eerdere getuigenissen?'' Dittrich hoopt dat de verklaring ook leidt tot berouw van de dader. De doorgewinterde OM-man Van Pelt is daar cynisch over: ,,Het enige waar daders doorgaans spijt van hebben, is dat ze gepakt zijn.'' De advocaten van de verdachte kunnen de verklaring van het slachtoffer gebruiken voor hun pleidooi. ,,Als de advocaat misgebruik maakt van emotionele versprekingen, ben je nog verder van huis. In dat geval is er eerder sprake van leedtoevoeging dan van genoegdoening'', meent Van Pelt. Vanuit Almelo komt daarom het dringende advies: ,,We moesten het maar bij een minder spectaculaire 'Victim Impact Statement' houden.''

Eind 2002 / Slachtoffers van ernstige misdrijven, of hun nabestaanden, krijgen het recht om een verklaring af te leggen in de rechtszaal. De Tweede Kamer stemde donderdag unaniem voor een initiatiefwetsvoorstel van de Kamerleden Dittrich (D66) en Schonewille (LPF).
Dittrich en Schonewille vinden het raar dat de verdachte wel altijd het woord mag voeren, maar het slachtoffer niet. Nu komen slachtoffers alleen aan het woord als de rechter het toestaat. De indieners van het wetsvoorstel denken dat het slachtoffers helpt om het misdrijf te verwerken als zij hun zegje mogen doen. Het slachtoffer mag niet worden ondervraagd door de verdediging. Een week geleden vonden verschillende fracties het spreekrecht voor slachtoffers nog te ver gaan. Ze leken de mogelijkheden die er nu al zijn, genoeg te vinden. Een bezwaar was dat als het slachtoffer een emotionele verklaring aflegt, dat in het nadeel kan werken van de verdachte. De rechter kan hierdoor worden beïnvloed, was de kritiek.

2002 / 2003 - De Tweede Kamer staat nog niet te juichen bij het voorstel om slachtoffers van ernstige misdrijven, of hun nabestaanden, het recht te geven om een verklaring af te leggen in de rechtszaal. Dat bleek woensdagavond 11 december tijdens overleg in de Tweede Kamer over het initiatief-wetsvoorstel van de Kamerleden Dittrich (D66) en Schonewille (LPF), waarin zo'n spreekrecht wordt geregeld. Dittrich en Schonewille vinden het raar dat de verdachte wel altijd het woord mag voeren, maar het slachtoffer niet. Nu komen slachtoffers alleen aan het woord als de rechter het toestaat. De twee Kamerleden denken dat het het slachtoffers helpt om het misdrijf te verwerken als zij hun zegje mogen doen. Het slachtoffer mag volgens het voorstel niet worden ondervraagd door de verdediging. Slachtofferhulp Nederland steunt het voorstel van de twee Kamerleden. Verschillende fracties vinden een spreekrecht voor een slachtoffer te ver gaan. Als het slachtoffer een emotionele verklaring aflegt, kan dat in het nadeel werken van de verdachte. De rechter kan hierdoor worden beïnvloed, is de kritiek. De Kamer voelt meer voor een recht van het slachtoffer om een schriftelijke verklaring af te leggen.

Na het verzenden van dit persbericht, onderstaande reacties vanuit de politiek:

Vriendelijk dank voor uw e-mail. Hierbij onze reactie op het ANP artikel. D66 is groot voorstander van het spreekrecht voor slachtoffers; sterker, zoals u ook ziet staan in het artikel, zijn wij degenen die het voorstel hebben geschreven en ingediend het is onjuist dat de Kamer niet zit te wachten op het voorstel; de meeste fractie hebben wel kritische kanttekeningen, maar we hebben goede hoop dat het voorstel het gaat halen. Met vriendelijke groet namens Boris Dittrich, Philip Tijsma D66.

Ik ben het van harte eens met het voorstel slachtoffers spreekrecht te geven. Men zou eindelijk eens op moeten houden met de overdreven bescherming van de verdachte en eens meer stil moeten staan bij de positie van het slachtoffer. De verklaring van de verdachte kan overigens net zo goed emotioneel zijn en bovendien gemanipuleerd worden door het zoeken naar vormfouten en onzinnige verzachtende omstandigheden, die er bij gesleept worden. Het argument van de tegenstanders is derhalve een onzinnig argument. Bovendien dienen rechters in staat te zijn de gevreesde emotionaliteit te neutraliseren in hun weging. Sterker nog uit het gevreesde argument van de tegenstanders spreekt onderschatting van deze rechters. Dit lijkt me voor kamerleden een absoluut ongepaste houding. Hopelijk draagt mijn reactie bij tot doorgang van het initiatief - wetsvoorstel. Harry v.d. Ven fractievoorzitter D66 te Goirle

He, dat vind ik nu jammer. Wij, de PvdA, hebben nu juist al direct gezegd dat wij het voorstel zullen gaan steunen. We hadden nog wel wat detailvragen, maar die zullen ongetwijfeld door de indieners bevredigend worden beantwoord. Kortom: "PvdA juicht voorstel wel toe", had er bij kunnen en moeten staan. Succes verder met uw actie! Groet, Aleid Wolfsen Lid Tweede Kamer voor de PvdA

Hierbij geef ik steun aan het wetsontwerp zoals dat is ingediend door B. Dittrich en F. Schonewille. Ik vind het weinig relevant dat de rechter beinvloed zou kunnen worden door een eventuele emotionele opstelling van het slachtoffer. Ook in die omstandigheid wordt hij geacht onafhankelijk recht te kunnen spreken. De gedachte dat het slachtoffer er baat bij kan hebben een eventueel opgelopen trauma te helpen verwerken weegt voor mij erg zwaar. J. Smeekens Gemeenteraadslid Goirle

Ik vind dat het slachtoffer of de nabestaanden recht tot spreken moeten krijgen want zo hoort de dader ook wat het slachtoffer vind. ik vind het onzin dat het slachtoffer of de nabestaanden niet mogen spreken en dat deze personen emotioneel worden vind ik best kunnen in een rechtszaal ik vind dat een goed opgeleide rechter boven zijn haar emoties moet staan en als hij of zij dit niet kan de zaak dan maar uit handen moet geven. want zo'n zaak is nou eenmaal emotioneel beladen maakt niet uit of het slachtoffer of de nabestaanden spreken. wat ik dus zeggen wil OOK HET SLACHTOFFER OF DE NABESTAANDEN MOETEN GEHOORD WORDEN!!! Demelza de Vries

Hallo.............In mijn ogen zou het goed zijn als slachtoffers spreekrecht krijgen!! Het kan het leed niet meer wegnemen maar wel het gevoel geven gehoord te worden. In het persbericht wordt gesproken van de angst dat rechters beinvloed worden door onze pijn....(ja Ik ben ook slachtoffer geweest van ernstig geweld) maar wordt de rechter niet beinvloed door de soms o zo zielige en beroerde achtergrond van de dader? Dit wordt wél meegenomen (lees meegewogen) in de strafbepaling. Constatering: de rechter wordt hoe dan ook beinvloed!!!!!! Mag de rechter dan niet weten van de grote angst waar slachtoffers van geweldsmisdrijven soms jaaaren mee kampen, van het geknakte zelfvertrouwen waar wij onder gebukt gaan???? Van het verdriet, de pijn, dat de maatschappij ons soms niet eens gelooft en wij dus weer alleen staan???!! Ik kan me voorstellen dat dit erg dichtbij komt.......erg bedreigend is voor degene die het aanhoren........het zou immers ook uw kind kunnen zijn dat slachtoffer is. Maar de realiteit is er. Slachtoffers zijn er. Laten we daarom niet blijven doen of we oost indisch doof zijn!!!!! Laat het slachtoffer, zijn of haar nabestaanden, niet langer monddood blijven!!! Nogmaals de soms zielige achtergrond (gebroken gezin, mishandeld, etc.) waar de dader zich achter kan verschuilen wordt wel gehoord!!! Vriendelijke groeten, mw c.c. J.

L.S., Hierbij geef ik steun aan het wetsontwerp zoals dat is ingediend door B. Dittrich en F. Schonewille. Ik vind het weinig relevant dat de rechter beinvloed zou kunnen worden door een eventuele emotionele opstelling van het slachtoffer. Ook in die omstandigheid wordt hij geacht onafhankelijk recht te kunnen spreken. De gedachte dat het slachtoffer er baat bij kan hebben een eventueel opgelopen trauma te helpen verwerken weegt voor mij erg zwaar. J. Smeekens Gemeenteraadslid Goirle

2002 Een vorig jaar (2001) afgekeurd wetsvoorstel van D66 voor spreekrecht van slachtoffers van misdrijven in de rechtszitting krijgt een herkansing. De partij heeft een bondgenoot gevonden in de LPF. Maar niet iedereen is voorstander van dat spreekrecht, de emoties zouden de rechter wel eens kunnen beïnvloeden.
Voor Martin en Irene Roos, de ouders van de op 14 mei 2000 waarschijnlijk in Loosduinen op 31-jarige leeftijd vermoorde Alan, komt het wetsvoorstel van de Tweede-Kamerleden Schonewille (LPF) en Dittrich (D66) te laat. Ze zouden in de strafzaak tegen Kobus en Tommix, de twee verdachten, zéker van zo'n 'spreekrecht voor slachtoffers' gebruik hebben gemaakt als dat er al was geweest. Om hún mening te kunnen geven en om hun hart te kunnen luchten. Martin Roos: "We hebben twee keer verzocht een verklaring te mogen afleggen, de eerste keer in 2001, toen de zaak door de Haagse rechtbank werd behandeld en nu weer in hoger beroep bij de het gerechtshof. De rechters hebben het in beide gevallen afgewezen". Soortgelijke verzoeken van de moeder van Daan de Blok, de 22-jarige Hagenaar die samen met Alan werd vermoord, werden eveneens afgewezen. Bij de eerste rechtszaak besloot de officier van justitie toen maar als alternatief enkele citaten voor te lezen uit de brieven, die de moeders hadden geschreven. De brieven zelf mochten aan de rechters worden overhandigd. Ook bij het hof, waar het hoger beroep donderdag wordt afgerond, mogen de moeders hun brieven slechts inleveren bij de rechters. Roos veronderstelt dat de rechters bang zijn voor emotionele toestanden als de nabestaanden in de
rechtszaal het woord zouden mogen voeren. "Maar ik wil gewoon op een normale manier zeggen wat die twee hebben aangericht en duidelijk maken dat wij ervan overtuigd zijn dat ze de moordenaars zijn".

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer is er in principe voorstander van om de rechten van slachtoffers te versterken in het strafrechtproces. Het voorstel van Dittrich (D66) en Schonewille (LPF) kan dan ook rekenen op een welwillende ontvangst. CDA en VVD, coalitiepartners van de LPF, zijn beide voorstanders van een sterkere positie voor het slachtoffer. "We staan er welwillend tegenover", stelt VVD-Kamerlid Cornielje. "Maar we kunnen pas een echt oordeel geven als het wetsvoorstel er ligt".
Spreekrecht voor het slachtoffer in ernstige zaken kan ook risico's met zich meebrengen, denkt Cornielje.
"Het kan behoorlijk bedreigend zijn om de confrontatie met de dader aan te gaan. Bovendien kan het zo overkomen dat als het slachtoffer niet spreekt 'het wel mee zal vallen'. Dat brengt een verkeerde dynamiek op gang", aldus de liberaal. Ook het CDA is weliswaar in principe voorstander van een sterkere positie voor het slachtoffer in het strafprocesrecht, maar wil de nadere voorstellen afwachten, net als de VVD.
Kamerlid Albayrak (PvdA) juicht het voorstel van oppositiegenoot D66 toe. "Wij steunden het eerste voorstel een jaar geleden ook al. Volgens ons moet het slachtoffer centraler worden geplaatst tijdens het proces. We moeten goed kijken hoe een en ander vorm wordt gegeven, maar we erkennen het recht van het slachtoffer".

Hierbij mijn reactie op uw oproep.
Ik zou het heel jammer vinden als slachtoffers geen spreekrecht krijgen. Als je iets overkomt wil je gehoord worden, dat helpt bij de verwerking. Daarnaast lijkt het me ook goed voor de dader, die ziet dan beter de gevolgen van zijn handelen. Het is daarom heel onlogisch dat dit spreekrecht er nooit is geweest. Tuurlijk moet een slachtoffer geen heel lange verhalen houden (dat zou wel de valkuil kunnen zijn van het geheel) maar ik zou het een enorme toevoeging vinden aan ons rechtssysteem. Ik vind het daarom onbegrijpelijk dat de kamer tegen is. Met vriendelijke groeten, Mirjam K.

Mijn mening omtrent het thema:
1. Een verdachte krijgt altijd spreek recht en dat lijkt me juist. Aan de zaak zijn voor hem of haar immers grote gevolgen verbonden. Niets aan wijzigen dus…
2. Geef de verdachte spreekrecht, mits deze bewezen in staat is om ratio en emotie gescheiden te houden. Overigens wordt de mening van het slachtoffer wel degelijk bij de afweging betrokken. Immers, in eerste aanleg vormt zijn/haar verhaal de aanleiding tot de rechtsgang
3. Geef familie, vrienden etc. van het slachtoffer geen spreekrecht. Dan krijgen we Amerikaanse toestanden waarbij de haat voor de (mogelijke) dader ongezonde proporties aanneemt. Dit beinvloedt de mening van de jury, en in ons geval de mening van de rechter (ook maar een mens). Het recht – in de vorm van de feitelijke bewijslast - dient te prevaleren, niet de haat van enkelen, hoe gegrond deze rancune ook mag zijn. Succes met uw betrachtingen.

Met vriendelijke groet, Henk van Driel. (rasechte Nederlander)

In Nederland heeft alleen de dader recht van spreken. En o- wee als hun rechten worden geschonden !!! De nabestaanden is vaak hun recht ontnomen om verder te leven (voor zover dat mogelijk is ),dit omdat zij hun verhaal niet kunnen afsluiten. Voor de meeste politici is het allemaal ver van je bed show,totdat zij ook eens met de dagelijkse gang van zaken in aanmerking komen. Dat de politiek op veel punten wat zinloos geweld betreft zit te slapen kunnen we dagelijks in de landelijke dagbladen lezen.

Aangezien de straffen in Nederland - in vergelijking met andere landen en gezien de groeiende criminaliteit en geweldpleging in dit land - veel te laag zijn, kan ik me niet voorstellen dat een emotionele verklaring door een slachtoffer in het nadeel kan werken van een verdachte. Welk nadeel heeft deze verdachte nog? En hoe nadelig kan deze verklaring zijn?? Het is een emotionele verklaring. Zoals altijd in de wet, zal het woord emotioneel misschien verduidelijkt moeten worden.
Het betreft hier een verklaring van gevoelens, zodat de verdachte hoort wat hij heeft aangericht. Gevoelens van een slachtoffer........ Een emotionele verklaring is geen verklaring tegen de verdachte. Het is een recht van spreken! Een ieder in dit land heeft een recht van spreken!
Ook tegen een dader van geweld of moord! Tegen wie dan ook.....
Dat de verdachte zijn recht van spreken niet wilde gebruiken maar zijn fysieke kracht mag de slachtoffers niet weerhouden van een spreekrecht!!! In het geval van een moord kan het slachtoffer niet meer spreken........... Alleen de nabestaanden kunnen nog vertellen wie hij/zij was. De nabestaanden kunnen vertellen wie zij moeten missen, wat de dader hen heeft aangedaan. Hoe hun leven is veranderd etc. etc.
Waarom mag de dader deze gevoelens niet horen? En waarom mag een rechter deze gevoelens niet horen? Omdat de verdachte anders teveel benadeeld wordt, of de rechter niet meer onpartijdig is? Het lijkt me niet!!! Zoals ik al eerder schreef, zijn de straffen in Nederland veel te laag, en vooral bij moord. Het risico dat een dader van een moord binnen 10 jaar weer vrij rond loopt, is in dit land erg groot. En hoe voelen de nabestaanden zich daarbij? Ze worden weer geconfronteerd met een moeilijk feit, want de moordenaar heeft zijn straf gehad en loopt vrij rond. Hij weet nog steeds niets van de gevoelens van de nabestaanden. Hij weet nog steeds niet hoeveel verdriet hij heeft aangericht, en gaat doodleuk met zijn leven verder. Nabestaanden staan machteloos, jarenlang, ze kunnen zich niet uitten tegen de dader en in de rechtszaak mogen ze zich nergens mee bemoeien want ze zijn geen partij!!!!!!
Mogen zij dan alstublieft een spreekrecht zodat zij zich in alle veiligheid (de rechtszaal) kunnen uitten? Zodat hun gevoelens worden gehoord? Het slachtoffer van een moordzaak kan niets meer zeggen, de nabestaanden nog wel. De nabestaanden gaan een moeilijke tijd tegemoet, zij rouwen, een geliefde persoon is uit hun midden weggerukt, zomaar...... omdat een ander dat wilde. Zij zijn degenen die verder moeten!! Zij moeten hiermee verder leven!! Het spreekrecht zal hen helpen met het verwerkingsproces, zij hebben kunnen zeggen wat zij wilde zeggen, zij hebben nog enkele woorden over het slachtoffer kunnen zeggen........ Het slachtoffer kan dit niet meer.....
Het argument dat een rechter in dat geval zijn oordeel niet goed kan vellen is de grootste onzin die er bestaat!! Horen de gevoelens van slachtoffers/nabestaanden niet bij een rechtszaak? De verdachte kan alles zeggen wat hij of zij wil. Vaak spreekt hij of zij ook nog in zijn eigen voordeel!! Tot grote ergernis van de slachtoffers/nabestaanden!! En er is al zoveel verdriet.......
In een moordzaak heeft een verdachte blijkbaar wel het recht om de mond te snoeren van het slachtoffer? Des te meer noodzaak dat de slachtoffers mogen zeggen wat zij voelen!!
De slachtoffers houden stille tochten als vorm van protest tegen al dit geweld!! Want hun mond mogen ze niet open doen! Zelfs niet in de rechtszaal, de publiekelijk betaalde rechtszaal!!
Ze worden stil gehouden, stil van verdriet en stil van pijn. Eenzaam kruipen ze terug, dicht bij hun familie, vaak thuis vanwege het geweld op straat, voorzien van emotionele buien en daden. Af en toe komt er een stille tocht. We willen medeleven, we willen laten zien dat we pijn hebben, dat we pijn voelen. Maar zelfs dat heeft geen baat meer. Het geweld gaat door. Daders zien niet in wat ze doen, de slachtoffers hebben geen spreekrecht, hoe moeten daders dan weten wat ze gedaan hebben????? Hoe moeten daders dan voelen wat ze gedaan hebben?? Hoe leren ze hiervan? Als ik een rotte appel zie in een fruitmand dan weet ik dat ik hem weg moet gooien.
Als de rotte appel achter de koelkast ligt, en ik zie hem niet, hoe moet ik daar dan weten of leren dat ik hem weg moet gooien? Nee, de daders in Nederland zullen er nooit van leren. Want ze zien geen slachtoffers, ze horen geen slachtoffers, ze zien geen leed, geen verdriet, geen pijn. Ze zien nog meer daders....... En zo blijven we nog heel lang in dit cirkeltje van zinloos geweld meedraaien............. Cristianne

Ik ben het van harte eens met het voorstel slachtoffers spreekrecht te geven. Men zou eindelijk eens op moeten houden met de overdreven bescherming van de verdachte en eens meer stil moeten staan bij de positie van het slachtoffer. De verklaring van de verdachte kan overigens net zo goed emotioneel zijn en bovendien gemanipuleerd worden door het zoeken naar vormfouten en onzinnige verzachtende omstandigheden, die er bij gesleept worden. Het argument van de tegenstanders is derhalve een onzinnig argument. Bovendien dienen rechters in staat te zijn de gevreesde emotionaliteit te neutraliseren in hun weging. Sterker nog uit het gevreesde argument van de tegenstanders spreekt onderschatting van deze rechters. Dit lijkt me voor kamerleden een absoluut ongepaste houding. Hopelijk draagt mijn reactie bij tot doorgang van het initiatief -wetsvoorstel. Harry v.d. Ven fractievoorzitter D66 Goirle.

De kamer is bang dat de rechter beïnvloed zal worden door de emoties van slachtoffers (of zij die hen vertegenwoordigen). Dat is toch ook de bedoeling!!!! De dader heeft het recht ook te spreken. Zijn emoties kunnen ook het oordeel van de rechter beïnvloeden. Sterker nog, die verklaring is voor de strafmaat soms doorslaggevend! Een dader die arrogant en ontkennend is kan wat anders verwachten dat een bekende en schuldbewuste. De rechters moeten in hun oordeel ook betrekken (= beïnvloed worden) de gevolgen van de daad voor het slachtoffer èn omgeving!!! Een klap op je gezicht zal voor het ene slachtoffer een ingrijpender gevolg hebben dan voor een ander. Daar mag en moet rekening mee worden gehouden. Bovendien in termen van gezondheidszorg kan zo'n verklaring therapeutisch werken. En voor de ijskonijnen in hun ijspaleis misschien een argument dat daarmee kosten bespaard worden. Te stom voor woorden, maar óók waar. Leon S.

Ik "mevr H.R. Spikker" vindt dat alle slachtoffers en/of nabestaande gewoon spreekrecht moeten hebben als het gaat om gerechtigheid en vooral voor de slachtoffers zelf ook recht hebben op een goed verwerkingsproces. Er is al gebleken dat slachtoffers en nabestaande hier baat bij hebben. Ik zelf ben n.l. ook slachtoffer en ben er gelukkig goed vanaf gekomen na een overval, ik heb dit zelf gelukkig goed kunnen verwerken door er veel over te praten, maar toch blijft altijd de vraag "WAAROM" Ik ben zelf 34 jaar nu en als ik een verkleed persoon zie staan (b.v. de Kerstman )of lopen sta ik stijf...nou ja.!! Ik zelf kon nooit de vraag stellen , maar laat in de toekomst toch ook de nabestaande en slachtoffers hun zegje doen ,waardoor hun niet ook als DADER door het leven gaan. Met vriendelijke groet Mevr. H.R. Spikker

Dit bewijst weer des temeer dat het alleen om de dader gaat. Want stel je voor dat als het slachtoffer of een nabestaande een emotionele verklaring aflegt dat in het nadeel zou kunnen werken voor verdachte? De dader kan liegen en krokodillen-tranen laten zien,maar als dat effect heeft bij de rechter zoals bij onze zaak,dan is het in het voordeel van de dader,maar het zijn show! De nabestaanden moeten maar zien hoe ze de rest van hun leven doorkomen,als zij het niet redden omdat het hun zo vreselijk tegenviel,dan is er nog zoiets als het RIAGG,toch? Wat laten ze ons in de kou staan,niets maar dan ook niets kun je doen,o ja je mag met de Off v Justitie praten of met de Adv Gen,wel een uur lang,maar denk niet dat je daar iets mee opschiet,want dat is verspilde emotie en verspilde energie. Je krijgt klappen keer op keer en als jij je leven niet meer ziet zitten en agressie hebt moet je maar zien hoe je daarmee omgaat en vooral als de dader na 2of 4 jaar voor je neus staat te grijnzen en jij door het lint gaat?Dan is het wraak en voorbedachte rade! Het zou mij en mijn gezin zo hebben geholpen om iets over ons kind te mogen vertellen en over haar zoontje die nu een weeskind is en bij Oma en Opa opgroeit.We wilden alle kranteknipsels bewaren voor hem,maar door alle leugens die de dader heeft verteld is zelfs dit niet mogelijk,dat mag allemaal,al liegt hij alles aan elkaar en er is niemand die jouw kind kan verdedigen en jij?Jij zit erbij en kijkt ernaar en je voelt je steeds verder van de wereld gaan,maar het is zijn show! Want hij schilderde haar af als iemand die verslaafd zou zijn,bij het hoger-beroep verzon hij zelfs(na anderhalf jaar)dat ze hem bedrogen zou hebben en daar gaan ze dan helemaal op in,dit lees je dan ook nog eens in de krant en niet alleen wij,maar iedereen kan dit lezen en wij?Wij vallen steeds dieper,nooit had je er besef van en je had vertrouwen,dat is allemaal weg,door een gek en door rechters die alleen het verhaal willen van de dader,het is tenslotte zijn show!
Maar dat mag,de dader voorop,het gaat om hem,het slachtoffer is in de meeste gevallen toch al dood,dus wat zeur je nou,je krijgt haar/hem hier toch niet mee terug is ons gezegd door de Off v Just. Laat nabestaanden en slachtoffers weten dat ze er wel toedoen, het is onze manier om dat laatste beetje respect en recht t.o ons kind te krijgen en dat is zo belangrijk voor je verwerking,geen genoegdoening ,maar RECHT, 10 minuten om te zeggen hoe het ons is vergaan,om te vertellen wie je kind was,wat zij/hij voor ons betekende,is dat teveel gevraagd? Je kind is vermoord op gruwelijke wijze,de dader liegt alles aan elkaar,krijgt 3rechtzaken en nog eens hoger-beroep en tot overmaat van ramp krijgt hij er nog 2jaar af ,de getuige is nooit opgeroepen en zo zijn er zoveel dingen die je het gevoel geven dat wij er niet toe doen?
De rechter vraagt zelfs nog aan de dader of hij zijn naam toch wel goed uitspreekt,je denkt echt dat je aan het dromen bent,want de naam van jouw kind die wordt nooit meer uitgesproken,ze heeft geen rechten meer,ze ligt in haar kist...,door hem, en je kijkt naar die rechter en denkt nog steeds:"Het komt wel goed",maar het komt niet goed,er gaan 2jaar af,als beloning voor zijn 'optreden' en als hij braaf is in de gevangenis,nou dan gaat er eenderde van zijn straf af.Wij stikken in ons verdriet en zijn daarbij alle vertrouwen kwijt geraakt in een rechtstaat,want die is er jammer genoeg alleen voor de dader!
Nooit maar dan ook nooit je kind nog zien lachen,nooit meer zijn stem horen en daar mogen vooral geen emoties van worden getoond in de rechtszaak,nee stel je voor dat de rechter daardoor zou worden beinvloed? Mag er dan geen menselijk aspect gezien worden,het is de realiteit,de enige die invloed heeft is de dader,het is zijn show! Vier jaar zitten?Was dat wat ons kind waard was?Moet ik dat later aan mijn kleinzoon vertellen? Mijn dochter was verpleegkundige,een goede moeder en wat voor beeld hebben de rechter enz. van haar gekregen? Het beeld wat de dader heeft gegeven,dat is heel erg triest. Wij mochten niet zeggen wie zij was en hoe ons leven kapot is gemaakt,nee stel je voor dat ze de tranen moeten zien van een moeder of vader die verscheurd is door verdriet,zou dat zo verkeerd zijn voor de beoordeling,ik denk het niet,het beeld is juist dan compleet! Want onze dochter mag nooit meer praten,kan zich niet verdedigen en iedereen richt zich op de dader,je schrijft een brief,2regels worden er voorgelezen,zo dat was het!Een soort snoepje voor een kind wat even zijn mondje dicht moet houden. Met de Off V Just praten of de Adv Gen.is ook zo'n zoethoudertje,je denkt dat je iets mag inbrengen,maar je hebt het weer mis,steeds opnieuw krijg je klappen...tot je helemaal murw bent en niets meer kan zeggen,je ging half dood toen je kind stierf,nu sterf je verder mee,je wil niet meer,je hebt opnieuw verloren........... Je leven verliest alle glans,je hebt levenslang,nergens meer plezier aan beleven en het verdriet neem je mee tot aan je graf. Onze kinderen hebben Spreekverbod voor eeuwig, daarom moeten nabestaanden(en slachtoffers) Spreekrecht krijgen. Mieke van Dorst.

Het probleem in Nederland is dat we geen juryrechtspraak hebben zoals in Amerika. Hier spreekt dan wel het hart en het gevoel mee. Uiteindelijk is het aan de jury te zeggen schuldig of niet. Zou het rechtsstelsel niet gewoon op zijn kop moeten ??? En niet alleen vanwege geweldsdelicten. Op alle fronten lijkt de rechtspraak slechts nog een kille routine van regellikkers. Jan Hunck

Ik vind het schandalig dat daders wel gehoord worden en slachtoffers niet. Op die manier maak je een slachtoffer nog meer machteloos. Ik vind het ook een soort straf, dat je niet MAG vertellen wat het misdrijf met je gedaan heeft. Een misdrijf is 1 ding, maar de gevolgen zijn meestal levenslang. Misschien wordt de rechtspraak te ingewikkeld, als de hoge dames en heren rechters dat onder ogen moeten zien en ook moeten laten meewegen in de strafmaat. Het lijkt erop dat daders van alle kanten steun en gehoor krijgen, terwijl slachtoffers zelf maar moeten uitzoeken hoe ze hun leven weer op de rails krijgen. Dat vind ik beschamend. Al die therapieën, de een nog intensiever dan de ander, om criminelen weer op het recht pad te helpen. Kost veel geld. Wie betaalt? Wij allemaal, vrees ik. Al die therapieën om slachtoffers weer een zo volwaardig mogelijk leven te leren leiden. Kost veel geld. Wie betaalt? Wie het betalen KAN, want vergoed krijg je als slachtoffer bijna niets. Een keer of 10 naar een psycholoog, dat mag via het ziekenfonds, maar daarna wordt het moeilijk. Ik vind het oneerlijk verdeeld. Daders verdienen een tweede kans, okee, maar slachtoffers toch zeker ook? Monique.

Verbijsterend lees ik deze mail: Gaan we zo met nabestaanden om? Mensen die levenslang verdriet hebben? In en intriest, ik ben sprakeloos, Tineke.

Slachtoffers van geweldsmisdrijven c.q. hun nabestaanden moeten altijd spreekrecht hebben tijdens rechtszittingen. Drs. H. Smit.

Ja, natuurlijk moet een slachtoffer spreekrecht krijgen. Wellicht wordt het de dader(s) dan ook duidelijk wat ze hebben aangericht. Destijds toen ik aangifte deed van mijn verkrachting kreeg ik niet eens een afschrift. De advocaat van de daders wel. Voor de verwerking is het belangrijk dat slachtoffers hun verhaal mogen doen. Je kunt dan dat wat je hebt meegemaakt beter een plek geven. In het huidige strafrecht zijn de rechten van de daders 'prima geregeld. Het slachtoffer moet zich maar zien te redden.
Kwader kun je me niet krijgen. Flora.

Als mensen nooit iets is overkomen in hun leven is het altijd zo makkelijk om te oordelen en veroordelen. Dat slachtoffers hun hele leven slachtoffers blijven wordt aan voorbijgegaan. Nee Nederland kijkt liever naar die arme geweldpleger. Waarom heeft hij dit gegaan? Was het wel allemaal goed in zijn jeugd? O, is hij geslagen, nou dat verklaart zijn of haar handelen! Gevangenisstraf, wel nee, TBS en dan hup weer terug in de maatschappij. Waar het dan ook nog voorkomt dat deze zelfde geweldadige niets in de weg staat om de familie (levenslange slachtoffers) nog eens lekker te gaan stalken. De politie, nee die doet er niets aan. Ze doen toch niets, zeggen ze dan. En als het dan te laat is, tsja, tsja. En zo beginnen we weer van voren of aan. Slachtoffers moeten UITERAARD het recht hebben om te spreken. Zij zijn het verdriet aangedaan wat ze hun hele leven moeten meedragen. Het gevoel, wat ik zelf niet heb meegemaakt maar mij zo goed kan voorstellen, van verdriet omdat er iets is van je weggenomen waar die ander toch geen recht op had. Als ik naar mijn dochter kijk krijg ik zo'n warm gevoel in mijn hart, het is onverklaarbaar. Ik bescherm haar als een wolf die over haar puppies waakt. Want dit gevoel van liefde is onvervangbaar. Dit gevoel is weggenomen bij moeders en vaders die hun kinderen hebben verloren aan zinloos geweld. Dit gevoel van liefde is overgegaan in een gevoel van levenslang verdriet. Verdriet waar ze bij niemand mee aan kunnen kloppen. Zelfs onze overheid keert ze de rug toe. De overheid kiest liever voor dat kleine groepje kneusjes in de maatschappij die denken het recht te hebben mensen dit verdriet aan te mogen doen. Kneusjes waarvoor wij, werkende mensen nog op kunnen draaien ook, daar ons belastingsgeld wordt gespendeerd aan het onderhouden van gevangenissen waar criminelen de hele dag gratis kunnen eten en TV kijken. Kon ik dat maar! Regering wees rieel en help alle partijen. Het voornaamste is dat de slachtoffers weer een lichtje kunnen ontdekken om door te willen gaan. Plaats u eens in de schoenen van deze slachtoffers en ook in de schoenen van de criminelen. Criminelen, wat hen drijft, daar kunnen we ons niets bij voorstellen maar wat het slachtoffer voelt is zo klaar als een klontje. Een goede rechter hoort recht te spreken en naar aanleiding van getuigenissen van beide zijden zou hij de zaken beter op zijn meritus kunnen oordelen. Ik spreek voor alle nabestaanden van slachtoffers van zinloos geweld de wens uit dat 2003 een jaar zal worden waarin menselijkheid, normen, waarden en respect voorop zullen staan. Dat de regering het goede voorbeeld zal geven en onderhouden en dat u een kans krijgt om uw stem te laten horen. Carla.

Wat mij betreft moeten slachtoffers altijd iets kunnen zeggen want wie is er nou onrecht aangedaan en de dader(s)moeten weten wat ze aangericht hebben en dat kunnen ze volgens mij alleen het beste weten via de slachtoffer(s)zelf weten dat komt het beste aan en niet via via of helemaal niet en het is aan de slachtoffer(s)zelf of ze dit willen of niet en niet dat een ander het voor hun beslist want alleen zij weten het beste hoe ze zich voelen en ja het zal misschien veel losmaken maar het kan ook goed zijn voor de verwerking en dan moeten ze maar rekening houden van slachtofferhulp want voor de 1 werkt het wel en voor de ander niet maar ze moeten het zelf kunnen beslissen. judith de lange

Geachte , Dit is een schrijven van Belgische met Nederlandse vrienden . Hiermede wil ik u zeggen dat ik het schandalig vind dat het waarschijnlijk nog altijd zo is dat voor de daders meer consideratie word verwacht dan voor de slachtoffers ! Een schande is het gewoon ! Een emotionele verklaring van het slachtoffer zou negatief kunnen uitdraaien voor de dader , wel verdomme zo moet het ook ! Weet je wat je als slachtoffer van negatieve gevolgen kan hebben voor héél je leven door één dader ? Nee ? Wel dan zal ik het je vertellen . een dader die veroordeeld word gaat misschien en dan nog zéér misschien voor vijf jaar achter de tralies en komt hij vrij dan begint hij negen op de tien keer terug . Het slachtoffer daarentegen zit levenslang ! Te beginnen bij psychologen , scholen , mensen , relaties , angsten en ga zo maar door ! Ik betaal graag voor een dader als die maar lang genoeg boet voor hetgeen hij een hulpeloos slachtoffer heeft aangedaan , want tenslotte betalen we daar toch al sowizo voor , maar liever daaraan dan aan begeleiding van zoon of dochter na een misdrijf van welke aard dan ook . Overal zijn ze veel te laks en te zacht met straffen , indien ze daar een beetje harder zouden in zijn en er zo geen eieren zouden onderleggen , dan zou het wel verminderen , maar nee , je zou er als marginaal nog naar trachten om in het gevang te geraken , want wat hebben ze daar tegenwoordig ? Tv , muziekinstallatie , biljartzaal en noem maar op . Als ik later oud word en moeite heb om de eindjes aan elkaar te knopen , dan bega ik een misdrijf ( niet iets waar mensen onder lijden ) en dan zit ik goed en heb verwarming en een dak boven mijn hoofd en lekker eten . Hoe is het in Godsnaam mogelijk dat dit allemaal kan ? Natuurlijk zitten de gevangenissen vol !! Van wat moeten ze bang zijn ?, het enige nadeel dat je daar hebt is dat je niet naar buiten kan , maar voor de rest heb je een gemakkelijk leventje en het word nog gefinancieerd door je eigen slachtoffer ook ! Als kind schrok het woord gevangenis mij al af , maar wat ik nu allemaal hoor en zie over een gevangenis , dan weet ik dat ik daar zeker niet bang voor hoef te wezen . De rechten van de mens zwaaien dan met geleerde woorden over die rechten maar wat met een slachtoffer ( als het nog leeft ) heeft of had die dan geen rechten ? Komaan mensen word eens wakker ! Wat zou het zijn als één van jullie kinderen of familie het slachtoffer zou worden van een misdaad ? Maar dat zou dan anders liggen hé , want jullie zijn méér ? mens dan de man in de straat hé .Ze zouden de daders moeten laten opdraaien in de gevangenis voor de kosten die hun daad meebrengt ipv andersom ! Laat ze in het gevang werken , niet voor hun tv'ke of hun muziekje , maar voor de kosten die hun slachtoffers oplopen door hen , en ze laten zitten tot die kosten allemaal betaald zijn en dat ze tevreden moeten zijn met de verwarming en het eten en het dak boven hun hoofd en een bed om over hun daden nachtmerries te krijgen ! Er worden véél te véél eieren gelegd onder die misdadigers , dat ze zo soepel zijn voor iemand die de gevangenis invliegt voor het niet betalen van zijn boetes of schulden , daar zou ik nog kunnen inkomen , maar voor criminelen ????????????? Het zal wel niet veel uitmaken , maar ik heb nu toch mijn hart eens kunnen luchten want ik geraak met de dag gefrustreerder van alles wat ik hoor en zie en hoe iederéén zowel in België als in Nederland een beleid voert ! Shame you ! Ik zou zo nog kunnen doorgaan tot morgenvroeg , maar wat baat het hé . Rika

Ja, ik had al bijna gejuicht dat het wetsvoorstel er door was! Maar, nee dat kan zomaar niet,spreekrecht voor nabestaanden en slachtoffers! Hallo, verbeeld je dat ouders of slachtoffers gaan huilen en de daders zien dit? Of de rechter? En de advocaat ? Nee dat kan niet, niet hier! Verbeeld je dat de dader hierdoor een langere straf krijgt? Dat het invloed heeft? Wij lezen en horen het wel al die akelige dingen maar geen confrontatie graag met nabestaanden of slachtoffers. Verbeeld je eens , nu is het de ver van mijn bed show. En steek je hoofd liever in het zand, tot het jou zelf overkomt? Het is aan de rechtbank een straf te bepalen en niet aan de politiek? Waarom mag een dader wel spreken bij de rechtbank? Is dat niet van invloed op de strafmaat? Waarom voor nabestaanden of slachtoffers per brief? laat dat aan de nabestaanden over, zij zijn capabel genoeg om dit zelf te beslissen! Waarom mag een slachtoffer niet vertellen wat voor invloed de dader heeft gehad op zijn of haar leven? Waarom mag een ouder of nabestaande niet vertellen wat het voor hun betekent het gemis van hun zoon of dochter, broer, zus, ouder, partner, vriend , vriendin? Voor deze mensen is het niet het slachtoffer maar een kind een mens dat het leven is ontnomen, het kostbaarste wat een mens bezit! LEVEN ! Francien

Ik ben het daar helemaal mee eens dat nabestaanden spreekrecht krijgen in de rechtszaal het gaat tenslotte wel om hun familie lid. Ik vind iedereen heeft spreek recht in de rechtszaal. afz. Jorien.

Het is belachelijk dat er tegen geweld zo zwak wordt opgetreden! De politie is gewoon bang, lijkt het en dat slachtoffers in de kou blijven staan is helemaal uit den boze. Na wat zij hebben moeten meemaken worden zij gewoon aan hun lot overgelaten. Zij krijgen in principe LEVENSLANG, terwijl de dader er met een licht straf vanaf komt. Ik vind het schandalig HIER MOET TEGEN OPGETREDEN WORDEN; Zwaardere WERKstraffen voor daders en veel meer hulp, begrip en opvang voor slachtoffers en hun familie. Ria van Galen 56 jaar, gehuwd, 6 kinderen.

Hoe kun je als rechtsspreker tegen het spreekrecht van het slachtoffer zijn? Als in de rechtszaal een zaak tegen een verdachte dient, dan is daar onlosmakelijk aan verbonden dat er een slachtoffer is!! Ja, men spreekt van ijskoude houding, spreek maar gerust van Nederlandse onverschilligheid, stoffig blijven is zowel in de politiek als ook in de rechtspraak naar mijn mening een groot goed, waar niet aan getornd mag worden. Als de rechtspraak niet kan omgaan met mondige slachtoffers (en wel met mondige verdachten !) dan is dat een tekortkoming binnen de rechtspraak. Dat moet veranderen. Slachtoffers moeten gehoord kunnen worden. Veel sterkte. Met vriendelijke groet, Leonie Kistemaker.

Uiteraard ben ik voor spreekrecht van slachtoffers, of hun woordvoerders/famnilie.Sterker nog, het niet hebben van spreekrecht zou wellicht een vorm van negatieve discriminatie kunnen zijn. Aad N.

Ik vind het goed dat slachtoffers ook hun verhaal kwijt kunnen. Sergei G.

Ik vind dat een slachtoffer van geweld wel degelijk het recht heeft een verklaring af te leggen in de rechtbank als hij of zijn dat wil. ik vind niet dat het verplicht moet worden. Als die verklaring emotioneel is, wat dan nog? Dat laat alleen maar zien wat geweld met je doet. Slachtoffers hebben ook levenslang. Ik vind de straffen voor geweld hier ook te laag, maar dat is een ander onderwerp. Ik hoop dat jullie hier iets mee kunnen. Met vriendelijke groet.

Het is al erg genoeg dat mensen slachtoffer zijn van geweld, ik hoop daarom ook dat dit verandert wordt. Ik ben dus een voorstander van het spreekrecht. Hopelijk komt hier iets goeds uit voort. Vr.gr. J.Hofman uit Utrecht.

De rechterlijke macht heeft in het verleden vaak genoeg bewezen zich niet te laten leiden door emoties, maar door de wet. Spreekrecht voor slachtoffers zal de rechter niet beïnvloeden. Wel kan het slachtoffer zijn verhaal kwijt en beseft de dader misschien iets beter wat hij heeft aangericht. Doen dus! Jasper P.

Ik vraag me af, waar ben bang voor is. Waarom zou een slachtoffer geen emotionele verklaring mogen afleggen? Natuurlijk beroeren emoties een rechter, maar heeft die rechter die emoties niet als gruwelijke details van een misdrijf onderzocht worden en gepoogd wordt een exacte toedracht naar boven te halen? Het lijkt me juist heel goed als de emoties van het slachtoffer zichtbaar mogen zijn en de stem van het slachtoffer gehoord wordt. Ik denk dat het inderdaad heel belangrijk is voor het verwerken, dat dit kan. Het gevoel van gehoord te worden en serieus genomen worden is heel erg belangrijk. Wat een onzin om te denken dat je emoties uit de rechtszaal kunt bannen en dat dit een goede rechtsgang zou tegenwerken. Ik denk dat het juist meewerkt aan een goede rechtsgang. Je mag van een rechter zoveel professionaliteit verwachten dat zijn/haar handelen niet als leidraad hebben de emoties die worden opgeroepen, maar net doen als of die emoties er alleen maar zullen zijn als het slachtoffer aan het woord komt is flauwekul. Helma.

He, dat vind ik nu jammer. Wij, de PvdA, hebben nu juist al direct gezegd dat wij het voorstel zullen gaan steunen. We hadden nog wel wat detailvragen, maar die zullen ongetwijfeld door de indieners bevredigend worden beantwoord. Kortom: "PvdA juicht voorstel wel toe", had er bij kunnen en moeten staan.
Succes verder met uw actie! Groet, Aleid Wolfsen, Lid Tweede Kamer voor de PvdA.

Er moet spreekrecht komen voor slachtoffers (van ernstige misdrijven)! Een slachtoffer moet de keuze hebben om in de rechtszaal in eigen woorden te vertellen wat hem of haar is overkomen én hoe deze gebeurtenis zijn of haar leven heeft beïnvloedt... Waarom mag de verdachte wel zijn zegje doen? Waarom heeft een verdachte meer rechten dan een slachtoffer? Het slachtoffer moet toch niet nog méér slachtoffer worden door het ontnemen van zijn of haar spreekrecht! Men weet toch dat het verwerken van een traumatische ervaring door vele mensen gebeurd door het verhaal veelvuldig te delen met anderen. Waarom mag dit dan niet in de rechtszaal? Waarom heeft het slachtoffer niet het recht zijn of haar trauma zo goed mogelijk te verwerken? Men moet in Den Haag beseffen dat zij de verwerking van traumatische ervaringen belemmeren. Als ze in Den Haag eens goed zouden nadenken, dan zouden ze het slachtofferspreekrecht het beste nog gisteren hebben kunnen invoeren. Beseffen ze wel hoeveel geld ze nu uitgeven aan langdurige therapieën omdat een slachtoffer zijn of haar trauma niet verwerkt krijgt? Beseffen ze in Den Haag dat het trauma van het slachtoffer alleen maar wordt verergerd als hij of zij niets mag zeggen in de rechtszaal, terwijl de verdachte "doodleuk" zijn of haar verhaal staat te vertellen. Het slachtoffer moet in de gelegenheid worden gesteld om zijn of haar kant van het verhaal te vertellen! Het argument dat een emotionele verklaring in het nadeel kan werken van de verdachte, omdat de rechter hierdoor beïnvloedt zou (kunnen) worden is een argument van NIETS. Door de verklaring van het slachtoffer in de rechtszaal zal, naast de verwerking van het trauma, hopelijk óók recht zege vieren. Misschien dat de rechter dan eens straffen gaat uitspreken die passen bij de ernst van het misdrijf!!
D. van Balkom, Nijmegen.

Soms zou je voorbij je princiepen gaan en dader worden dan ben je zeker van de goede opvang veel van de daders hebben een slechte jeugd gehad en zijn daardoor op het verkeerde pad gekomen door de aandacht en vooral door de hulp die de daders nu ontvangen de hand boven het hoofd gehouden door de heren en dames op het pluche wordt het voor daders erg makkelijk gemaakt Hoe zit het dan met de slachtoffers de vele die als kind al slachtoffer zijn geworden van de omacht van de ouders/verzorgers? waar mogen die hun verhaal vertellen? Als een slachtoffer of familie van een slachtoffer hun verhaal mogen vertellen dat kunnen de bobo's van de politiek niet aan en keren hun hoofd om zoveel emotie is voor hun te veel daardoor moet direct achter gesloten deuren gedeeld worden tot de slachtoffers daders worden en de cirkel weer rond is zelfs dan worden er met 2 maten gemeten voorbedachte rade of opwelling hoe goed is de advocaat van de slachtoffer (of nabestaande of de dader?) Hoeveel geld is er te verdelen pas als je iets dergelijks meegemaakt heb kan je der over spreken zoals Venlo allen stonden en keken er is nu niets meer gehoord van de procedure van de daders is het alweer vergeten de stille tocht is geweest het leed geleden? Of is het leed bij de "overlevers van " een etterende wond keurig afgedekt door zwijgplicht monddood gemaakt door het te zwaar beladen zijn door de emoties heel veel sterkte met deze actie laat er eindelijk eens openheid zijn. groetjes Sterretje

Ik ben voor spreekrecht voor nabestaanden en slachtoffers, en als die het niet aankunnen dan pas per brief J.Riemens.

Ook ik hoorde het op het nieuws,en me mond viel open van verbazing Waar zijn ze in godsnaam mee bezig !!!! Slachtoffers MOETEN juist recht tot spreken krijgen,en wat een onzin dat het in het nadeel deel kan zijn van de verdachten, dat had hij/zij zicht dan maar eerder moeten bedenken,dan stonden ze daar nu ook niet. Ik hoop dat heel veel mensen zullen reageren op jullie mail. IK stem dus ook VOOR SPREEKRECHT. mvg S van Wingerden.

Het moet toch mogelijk zijn dat het slachtoffer of direct nabestaande een verklaring moeten kunnen afgeven. Het is te gek dat alleen de beklaagde dit wel mag doen en dat de rechter beslist of hij/zij nog het emotionele verhaal van het slachtoffer aan wil horen. Hij/zij moet gewoon zijn werk doen en het slachtoffer/nabestaande ook hun directe en aangrijpend verhaal te kunnen vertellen. Ook al beïnvloed dit de uitspraak.
Een slachtoffer cq nabestaande hebben ook een levenslange straf waar ze niet om gevraagd hebben.
Jaap den B.

De Nederlandse wet is slechts zakelijk. Er wordt geen rekening gehouden met gevoelens van slachtoffers van geweld. De dader wordt in bescherming genomen, het slachtoffer wordt de beklaagde. JPM. K.

Wat is dat toch met die volksvertegenwoordigers ??? Weten ze dan écht alles beter.

Hebben ze van het jaar 2002 dan helemaal niets geleerd ? Die badjassen in Den Haag, die zeggen dat ze door het volk gekozen zijn, luisteren niet eens naar hun kiezers, het is zoals het altijd al was, voor de verkiezingen alles beloven en na de verkiezingen niets geven. Veel beloven, weinig geven, doen de zot in vreugde leven, dat is de lijfspreuk van politici. En elke keer doen een handjevol mensen mee aan een demonstratie en dan zeggen ze weer: Zie je wel, er is niks aan de hand, er zijn maar 50/100/150 demonstranten, moeten we daar van wakker liggen ? Hopelijk krijgen ze in januari nogmaals de rekening gepresenteerd voor hun wandaden. Philip D.

Ik heb gehoord over dit bericht. Ik was heel blij met het wetsvoorstel en heb daarover gecorrespondeerd via mail met boris dittrich. Op mijn website staan honderden verhalen van slachtoffers, die verhalen moeten gehoord worden. Hij zou ze lezen. Ik ben nu zeer geschokt over de reactie van de kamer. Het zou negatief werken voor de dader?? Is dat zo'n ramp, moet de dader dan echt zo hard beschermd worden. Oké, de dader heeft recht op een eerlijk proces, maar de dader is niet alleen in een proces, het slachtoffer is daar ook deel van. Het slachtoffer heeft toch ook recht op een eerlijk proces? Dat alle feiten aan het licht komen? Het is niet alleen goed voor het proces, maar ook voor de verwerking van de dader. De politici denken dat t gunstig kan zijn voor het slachtoffer om gehoord te worden, ik weet het. Het kan een soort afsluiting zijn, door bij het proces aanwezig te zijn, hoe confronterend ook, en zeker als je dan gehoord kan worden, dat je niet meer een nummer bent. Ik kan nog wel even doorgaan, ben boos door de reactie van de kamer. Wanneer wordt er toch eens geluisterd naar wat er onder de bevolking en met name onder deze slachtoffers speelt. Mocht iemand contact hebben met die kamerleden, maak dan eens duidelijk dat we geen nummertjes zijn op papier, maar mensen met levenslange straf. De dader wandelt na paar weken weer gewoon vrolijk rond. Dit was mijn mening, keep up the good work!!! groet, Anneke webmaster@mishandeling.nl www.mishandeling.nl

het is een groot recht dat slachtoffers en of nabestaande spreekrecht krijgen om hun grieven en han leed tegenover de rechter te kunnen vertellen immers zij zijn de genen wie leed is aangedaan en niet de verdachten beschermen want zij hebben het leed veroorzaakt. Hoogachtend M.dbruin@wanadoo.nl

Het is gewoonweg belachelijk dat de dader wel en het slachtoffer niet zijn stem mag laten horen! En dit anno 2002,gooi die stropdassen eens weg heren politici en bescherm het slachtoffer,en niet de dader(s). De straffen hier in Nederland zijn al een lachertje,de dader(s) lachen hun rot en bedanken de heren politici hiervoor. Totdat het hun zelf overkomt. Vriendelijke groet, K. Moerland.

Ik wil u vertellen dat jaren terug mijn schoonzusje dat al mocht doen, vertellen over haar angst,omdat er bij haar ingebroken was, door een vriendje van haar zoon, de angsten die ze voelde toen, het onveilig voelen in eigen huis, hoe ze dat ervoeren, waar ik het over heb is al jaren terug, ZEKER AL 15 JAAR , dus ik dacht dat spreekrecht allang van toepassing was. Groetjes en succes met uw actie, en hopen dat ze van gedachten veranderen. (Jeanne S.)

Archief

Spreekrecht 013 i