U bent slachtoffer ........

Bekijk hier een korte film (10 MB/ 50 MB) over wat u te wachten staat als u slachtoffer of benadeelde partij bent en naar de rechtszitting gaat. Deze film is samenwerking met Slachtofferhulp Nederland tot stand gebracht.

Waar kan ik terecht voor advies en informatie?
Hoe weet ik wanneer mijn zaak voor de rechter komt?
Kan ik de zitting bijwonen?
Hoe verloopt de zitting?
Hoe lang duurt de zitting?
Heb ik een advocaat nodig? 
Mag ik de rechter zeggen wat mij is overkomen?
Kan ik mijn schade verhalen op de verdachte?
Hoe kom ik achter de uitspraak?
Waarom komt mijn zaak niet voor de rechter?

Waar kan ik terecht voor advies en informatie?
Voor algemeen advies en informatie kunt u terecht bij:
- Slachtoffer Informatie Loket uit uw arrondissement.
- Slachtofferhulp Nederland Telefoon 0900 0101 (lokaal tarief)
- Folder justitie en slachtoffers

Hoe weet ik wanneer mijn zaak voor de rechter komt?
Het openbaar ministerie laat u per brief weten wanneer een zitting plaatsvindt.

Dit gebeurt echter alléén als u heeft aangegeven dat u geïnformeerd wilt worden. Als u dat nog niet heeft gedaan, kunt u bellen met het Slachtoffer Informatie Loket. Ook als u lang niets gehoord heeft, kunt u contact opnemen met dit loket.

Kan ik de zitting bijwonen?
Meestal kunt u de zitting bijwonen. Soms wordt een strafzaak achter gesloten deuren behandeld. Bijvoorbeeld bij strafzaken van minderjarige verdachten. U heeft dan geen vrije toegang tot de zittingszaal. Meestal wordt u wel voor een deel van de zitting toegelaten als u in een dergelijke zaak een voegingsformulier heeft ingevuld of gebruik wilt maken van het spreekrecht.

Als u de zitting mag bijwonen, neemt u plaats in de zittingszaal op de publieke tribune. Een vrijwilliger van Slachtofferhulp kan u op de dag van de zitting begeleiden. De vrijwilliger geeft bijvoorbeeld uitleg over de gang van zaken tijdens de zitting. U kunt hiervoor voorafgaand aan de zitting contact opnemen met het Slachtoffer Informatie Loket.

Ook andere belangstellenden mogen de zitting bijwonen. 

Denk eraan bij een bezoek aan de rechtbank uw legitimatiebewijs mee te nemen. 

Uit veiligheidsoverwegingen moeten alle bezoekers van de rechtbank door de scanstraat, net als op het vliegveld. Houd er rekening mee dat het daardoor even duurt voordat u binnen bent.

Bij aankomst in het gerechtsgebouw meldt u zich bij de portier. De portier verwijst u naar de juiste zaal.

Bij de zittingszaal bevindt zich een bodebalie waar u zich wederom moet aanmelden. Als u laat weten dat u slachtoffer bent in deze zaak, kan de bode u een wachtruimte toewijzen. Hij zal u informeren als de zitting begint.

Houd er rekening mee dat door uitloop van andere zaken de zitting soms later begint dan gepland.

Hoe verloopt de zitting?
Tijdens de zitting onderzoekt de rechter of de verdachte schuldig is. De zitting verloopt altijd via een vaste procedure:

Opening onderzoek ter zitting
De rechter controleert of de naam en het adres van de verdachte kloppen en zal vertellen dat de verdachte goed moet opletten tijdens de zitting . De rechter zal ook vertellen dat de verdachte niet tot antwoorden verplicht is. Daarnaast zal de rechter nagaan wie er naast de verdachte en (eventueel) de advocaat in de zittingszaal aanwezig zijn.

Tenlastelegging
De officier van justitie legt aan de rechter en aan de verdachte uit van welk strafbaar feit de verdachte precies wordt verdacht.

Onderzoek door de rechter(s)
De rechter zal de verdachte ondervragen over het feit waarvan hij wordt verdacht. Ook de officier van justitie en de advocaat van de verdachte (indien aanwezig) mogen vragen stellen. De rechter, officier van justitie of advocaat kunnen ook deskundigen en getuigen aan het woord laten. De rechter zal daarnaast ingaan op de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Als u zich als benadeelde partij in het strafproces heeft gevoegd of van tevoren aan de officier van justitie heeft aangegeven dat u (bij ernstige misdrijven) gebruik wilt maken van het spreekrecht, zal de rechter ook u aan het woord laten. U kunt dan aangeven welke gevolgen u heeft ondervonden van het misdrijf. Ook kunt u uw vordering tot schadevergoeding toelichten.

Requisitoir
Tijdens het requisitoir vertelt de officier van justitie wat hij van de zaak vindt. De officier besluit zijn verhaal met de eis: hij vraagt de rechter een straf of maatregel op te leggen of zal vragen om de verdachte vrij te spreken. De officier van justitie neemt tijdens het requisitoir ook een standpunt in over een eventuele vordering tot schadevergoeding.

Pleidooi
De advocaat van de verdachte (indien aanwezig) geeft namens de verdachte zijn visie op de zaak.

Repliek en dupliek
De officier van justitie mag reageren op het pleidooi van de advocaat. De advocaat krijgt daarna nog een keer het woord. Als u zich als benadeelde partij in het strafproces heeft gevoegd, krijgt u van de rechter ook de gelegenheid te reageren.

Laatste woord
De verdachte krijgt altijd nog het laatste woord van de rechter. De verdachte mag de rechter dan nog zaken vertellen die volgens hem belangrijk voor de rechter zijn om tot een goed oordeel te kunnen komen.

Uitspraak
De rechter vertelt wanneer hij uitspraak doet. In de kleinere strafzaken gebeurt dit vaak direct. In grotere strafzaken doet de rechter bijna altijd na twee weken uitspraak.

Hoe lang duurt de zitting?
Hoe lang een zitting duurt, is afhankelijk van de zaak. Een eenvoudige zaak kan binnen tien minuten klaar zijn. Een ingewikkelde zaak kan enkele dagen in beslag nemen. Eenvoudige zaken worden door één rechter afgedaan. Ingewikkelde zaken door drie rechters.

Het kan voorkomen dat een zitting wordt aangehouden (uitgesteld). Bijvoorbeeld omdat de rechter nader onderzoek nodig vindt of als de verdachte wegens ziekte niet aanwezig kan zijn.

Als u heeft aangegeven dat u van het strafproces op de hoogte wilt blijven, informeert het openbaar ministerie u over de nieuwe datum van de behandeling.

Heb ik een advocaat nodig?
Nee, maar soms kan het wel verstandig zijn. Bijvoorbeeld om het schadebedrag vast te stellen bij ingewikkelde schade. Namen van advocaten vindt u op: www.alleadvocaten.nl. U kunt ook advies vragen bij Slachtofferhulp Nederland of het Juridisch Loket.

Mag ik de rechter vertellen wat mij is overkomen?
In sommige zaken mag u als slachtoffer spreken tijdens de zitting (het zogenaamde spreekrecht). Dat is het geval:
- als er sprake is van een misdrijf waar acht jaar of meer gevangenisstraf voor gegeven kan worden.
- bij een aantal in de wet genoemde misdrijven zoals stalking, bedreiging
mishandeling welke dood of zwaar lichamelijk letsel tot gevolg heeft gehad
- en bij bepaalde zedenmisdrijven zwaar lichamelijk letsel door schuld of een verkeersongeval.

U mag alleen vertellen wat voor u de gevolgen zijn geweest van het misdrijf. U mag zich niet uitlaten over wat er precies is gebeurd. Een medewerker van Slachtofferhulp Nederland kan u hierop voorbereiden.

U kunt Slachtofferhulp Nederland ook vragen om uw verklaring op papier te zetten. Dit schriftelijke stuk wordt dan aan het dossier toegevoegd dat gelezen wordt door de rechter, de officier van justitie en (de advocaat van) de verdachte. Tijdens de strafzitting zal de voorzitter aan de verdachte uw schriftelijke verklaring voorhouden.

Kan ik de rechter vragen om de verdachte mijn schade te laten vergoeden?
Dat kan als de schade het gevolg is van het misdrijf dat tijdens de zitting wordt behandeld. U moet dan een voegingsformulier invullen. Aan deze procedure zijn voor u geen kosten verbonden. Een medewerker van Slachtofferhulp Nederland kan u helpen bij het invullen.

Houd er rekening mee dat de rechter de schade alleen kan toekennen als de schade:
- een direct gevolg is van het misdrijf
- goed is onderbouwd
- eenvoudig is vast te stellen

Als de schade te ingewikkeld is, zal de rechter uw verzoek afwijzen. U kunt dan eventueel een civiele procedure starten. Voor informatie over deze procedure kunt u contact opnemen met uw advocaat of met het Juridisch loket.

Als de rechter een schadevergoedingsmaatregel oplegt, probeert het Centraal Justitieel Incasso Bureau voor u het geld te incasseren bij de verdachte. Legt de rechter geen schadevergoedingsmaatregel op, dan dient u dit zelf te doen.

Hoe kom ik achter de uitspraak?
U kunt zelf bij de uitspraak aanwezig zijn. Bij eenvoudige zaken doet de rechter meteen na afloop van de zitting uitspraak. Bij ingewikkelde zaken is de uitspraak 14 dagen later.

Na de uitspraak informeert het openbaar ministerie u per brief over de uitspraak . (Echter alleen als u heeft aangegeven dat u op de hoogte gehouden wilt worden).

U kunt zelf informeren naar de inhoud van de uitspraak door - nadat de uitspraak is gedaan - contact op te nemen met de griffie van het gerecht of te bellen met het Slachtofferinformatie Loket.

Waarom komt mijn zaak niet voor de rechter?
De rechtbank bepaalt niet zelf welke zaken voor de rechter komen. Dat doet het Openbaar Ministerie. Daar kunt u terecht met vragen over het instellen van vervolging. Als de officier van justitie heeft besloten om de verdachte niet (verder) te vervolgen, kunt u met betrekking tot deze beslissing een klacht indienen bij het gerechtshof. Slachtofferhulp Nederland en het Juridisch Loket kunnen u meer informatie verschaffen over deze procedure.

link naar de site met de film:

http://www.rechtspraak.nl/Naar+de+rechter/De+strafrechter/Naar+de+rechtszaal/U+bent+slachtoffer.htm