Wil Berends, Waarom nou jij     Door geweld hebben velen, veel verloren...........

Een boek die de maatschappij iets te vertellen heeft. Een boek met gedichten verzen en verhalen woorden recht uit het hart van een moeder die haar zoon verloren heeft. Een dappere moeder die nooit opgeeft.

Ik heb wel eens tegen haar gezegd waar haal je de energie vandaan. Ik werd er soms beu van. Toen ik een paar maanden geleden het manuscript op mijn bureau kreeg heb ik het in een ruk uitgelezen. Het begon als een ikke boek zo’n baby boek met een plukje haar en eerste melktandje de eerste stapjes enzovoort. Maar al gauw zat ik midden in het leven van een opgroeiend kind dat een gelukkige jeugd  genoot. Op een manier geschreven die je niet losliet ondanks dat ieder weet hoe het afloopt is de weg daar naar toe zeer boeiend. De laatste maanden heb ik vaak met Wil en Frans om de tafel gezeten om over de cover van het boek te brainstormen. De cover daar hebben we heel goed over nagedacht en uiteindelijk hebben we een foto genomen waar de zon op de grafsteen van Jeff schijnt. Heel symbolisch als het boek gelezen hebt weet je wat dit inhoud. 

Er zijn spannende momenten geweest tijdens het persklaar maken van het boek. We hadden alles gepland en toen de uitnodigingen de deur uit waren ging er van alles mis. De computer van Toni en Juriaan liep in de soep. Je mag best weten ik heb er wel een paar slapeloze nachten van gehad. Er was zelfs sprake van dat het boek niet op tijd klaar kon zijn. En ik wist bij god niet hoe ik dit verschrikkelijke nieuws aan Frans en Willy moest vertellen. De drukker heeft zijn uiterste best gedaan, het enige wat niet meer te realiseren was dat was de harde kaft. Het bleef spannend tot het laatste moment afgelopen woensdagnacht klokslag twee uur is het boek ter perse gegaan. Donderdag is het gebonden en vrijdagmiddag om drie uur werd het  bij mijn uitgeverij afgeleverd de dozen voelden nog warm net versgebakken brood. Je mag best weten toen het vrachtwagentje voor mijn deur stond, heb ik een vreugde dansje gemaakt. Er viel een last van mijn schouder. Maar het boek is verschenen ‘Bedankt. Juriaan en Toni Esther en Ivon die ook een beetje de eindredactie van het manuscript hebben gedaan. Ook Harrie Hurenkamp die de boekenlegger en de uitnodiging heeft ontworpen. Drukkerij Jellema niet te vergeten, en iedereen die er aan meegewerkt heeft om het manuscript van Willy Berends tot een boek te maken. Wie schrijft die blijft en Jeff waar  het uiteindelijk over gaat blijft ook voort leven onder ons en alle mensen die het boek lezen. 

 Ik geef nu het woord aan  Jan Hurenkamp, 

Op 16 maart 1997 overleed mijn neef  Jeffery Berends. Omdat in een brute uiting van geweld iemand buiten alle proporties reageerde op een situatie die normaal gesproken op professionele wijze opgelost had moeten worden. Hij kwam om het leven door zinloos geweld, zoals dit soort rampen in één woord worden samengevat. Zinloos omdat er absoluut geen reden voor is. Er gebeurt vooraf niets dat deze mate van geweld rechtvaardigt. Er is vaak alleen een ondergeschikte aanleiding, zoals in dit geval een rumoerige situatie en een cafetaria .Zinloos ook omdat er geen enkel zinnig doel mee wordt nagestreefd. Pure agressie om de agressie. Om te laten zien dat je er bent, dat je dat durft en kunt.

Wat de gevolgen waren van dit geweld voor Jeffery weten we allen. Wat de gevolgen zijn voor de naast betrokkenen van het slachtoffer weten velen minder. Al helemaal niet als het gaat om de moeder . Daarover gaat dit boek  

 Wat is dit boek?

Intense beschrijving van de manier waarop een moeder een ingrijpende gebeurtenis als het verliezen van een kind, een zoon, van een belofte voor de toekomst persoonlijk heeft ervaren. Hoe zij het noodlot ervan heeft verwerkt, het noodlot van Jeffery’s aanwezigheid op de verkeerde plaats op het verkeerde moment en het onomkeerbare daarvan.  

Het is een beschrijving van de eenzaamheid van ieder mens bij het verwerken van verdriet en woede. Uiteindelijk sta je alleen, in het diepst van je gevoelens. Aansluiting vind je (en vermoed je ook) alleen binnen je eigen gezin, dus personen die het zelfde verdriet en de zelfde woede ondergaan. Dat zoeken naar deelgenoten in het verdriet, naar medelijden van dat verdriet, leidt vervolgens als vanzelf tot contactgroepen van mensen die gelijke ervaringen hebben in dit geval de groep van ouder die een kind verloren hebben. Dat proces staat in dit boek. Dwars door alle maatschappelijke en politieke verschillen heen bindt de pure ervaring van het verlies, hier voelt men de eenzaamheid het minst.. Men is deelgenoot. Zelfs het niet kunnen invoelen door anderen van datgene wat je hebt ondergaan in ondergaat, ervaar je en herken je als een gemeenschappelijk gemis.  “Lege dozen” noemen meneer en mevrouw Zantinge dat fenomeen.    

 In welke vorm heeft Willy dat nou gedaan? 

Het is opgebouwd uit korte snelle passages. Dat houdt de spanning erin en maakt het boek                       leesbaar. Het geeft vooral de eigen mening weer, het eigen gevoel. Het boek debatteert niet.     Ook bij controversiële zaken als het gedoogbeleid voor drugs en het donorschap van ledematen wordt er een mening geponeerd zonder onderbouwing. Daar moet u ook niet naar zoeken. In die zin is het niet onderbouwen geen gemis. Het boek is niet bedoeld om u te overtuigen. Het getuigt van de eigen ellende en binnen die ellende van de eigen kijk op bepaalde maatschappelijke gebeurtenissen… 

Het is ook een getuigenis voor Jeffery geworden. Als moeder sta je voor en achter je kind. Wat het doet, heb je zelf gedaan. Wat het lijdt, onder ga je zelf. Als moeder identificeer je je zelf met hem.  

Het dooreenlopen van de schrijversrol en de moederrol wordt het mooist zichtbaar in de bijna vanzelfsprekende overgang naar de jijvorm in plaats van over hij-vorm. Een paar keer maar het sterkst opvollend bij beschrijven van Jeffery’s eerste verliefdheid. 

Waarom schreef ze dit boek? 

Vluchten kan niet meer… De moeder moet een uitweg vinden uit haar verdriet.

De lieveheersbeestjes: ze schrijft het als een aanklacht tegen het zinloos geweld.       Om bewustzijn bij te brengen voor de gevolgen en bezinning.

Om onze overheden en maatschappelijke instituties te confronteren met hun wijze van hulpverlening. Hoe men langs de meest elementaire gevoelens van de slachtoffers heen werkt. Hoe die gevoelens vaak helemaal geen voorwerp van zorg zijn bij de processen die plaats vinden. Slachtofferhulp staat nog in de kinderschoenen.

Sterk vind ik de letterlijke brieven in het boek. Ze staan op de goede plekken, in de goede samenhang en zijn krachtige getuigenissen van menselijke betrokkenheid. De brief van mw , IJseldijk is een prachtig voorbeeld. Ook de teksten van de viering gaan krachtig leven.  

Het schrijven van dit boek was een manier om het verdriet te verwerken. In die zin is het  natuurlijk autobiografisch. De functie kennen we al wel in de vorm van een dagboek. Dit is geen dagboek. Het is ook geen roman. Ik zou niet weten tot welk genre we het moeten rekenen. Het is een beschrijving van de invloed van een zoon op de moeder. Niet in de zin van overreding of overtuiging. Neen, de  emotionele indruk die het kind maakt op de moeder, nog vet gezegd: de door het kind door zijn handel en wandel bij de moeder opgewekte emotie. Het leven van Jeffery staat als een film gezien door de ogen van de moeder.

Het past wel in onze tijd, waarin we in de media en met name bij de televisie een toenemende belangstelling zien voor de gevoelens van de mensen. De loutere feiten zijn niet meer het interessantste.  

Leven gaat door en dingen gebeuren onafhankelijk van je eigen situatie. Jij zelf verbindt ze wel. Klein verdriet sluit je op. Je merkt de buitenwereld niet. Bij zeer intens verdriet valt dat scherm. Je kijkt er door heen en ziet dat niemand zijn handelen erop af stemt. Dat leidt tot een intens gevoel van eenzaamheid. Kinderen fietsen naar school over de Kanaal dijk door de regen…

Woorden moeten ons verdriet en onze woede temperen. We hebben geheugen en bewustzijn.. Verdriet slijt  maar niet vanzelf.

Overgang en verdriet, verbijstering , ongeloof naar woede, uitmondend in een drang naar gerechtigheid. Daarmee eindigt ook dit boek.  

Wij wensen Willy toe, dat de uitgaven van dit boek het einde mag zijn van haar terecht vechtproces. Niet van het verdriet. Dat is niet te helen. Maar wel dat zij en haar naaste, Frans en de kinderen een beetje vrede mogen vinden. Dat de zon weer achter de wolken heen komt en warmte gaat verspreiden.

Ik geef nu het woord aan de schrijfster van het boek Waarom nou jij?                                                                                                                            

Wij zijn hier bijeen om een speciale reden die voor iedereen wel bekend is.

Het verlies van onze zoon Jeff door zinloos geweld is het ergste wat ons is overkomen.

Dit zullen wij altijd blijven betreuren. Wij zien de vele problemen om ons heen en vinden het belangrijk dat deze ter harte worden genomen. Het is belangrijk voor iedereen dat men dit leert inzien. Niemand alleen kan de wereld verbeteren. Dit moeten we samen doen.

Daarom geef ik het boek uit met de titel ” Waarom nou jij? ”

Wij willen onze beide dochters als eerste het boek overhandigen met blijvende herinnering aan Jeff voor de 20 mooie jaren die we samen als gezin hebben gedeeld. Zo dadelijk laten wij symbolisch een boek met luchtballonnen in alle kleuren van de regenboog opstijgen.

Niemand weet hoelang en ver deze met de wind zal meevoeren, het is niet te voorspellen.

Net zo min als het leven zelf door niemand te voorspellen is. Ik spreek de wens uit dat ieder kind veilig mag opgroeien in liefde, tot een waardig volwassen mens.

Ik hoop dat dit boek ertoe zal bijdragen dat ieder leert inzien hoe belangrijk de gevolgen van eigen handelen zijn.  

Ik wil geen uitzondering maken door iemand speciaal bij name te bedanken. Anders zou ik soms iemand kunnen vergeten. Het kleinste gebaar was voor ons soms o zo belangrijk.

Wij willen in het algemeen iedereen bedanken die ons hebben gesteund , in het verlies.

Er is veel verandert, nadat onze zoon Jeff op 16 maart 1997 door zinloos geweld is overleden ...

Zijn dood heeft grote sporen na gelaten, door verlies verdriet pijn en gemis.

Door de vele tegenslagen zijn we gesterkt in de strijd tegen zinloos geweld.

Via deze weg hoop ik steun te kunnen geven aan lotgenoten .

door wat zij met mij willen delen en toevertrouwen.

Het is belangrijk dat men een klankbord vindt waar men met zijn vragen terecht kan.

Dat er bovenal wordt geluisterd naar de problemen waar men zelf geen antwoord meer weet.