Nabestaanden advocaat Pul blijven met vragen zitten   

Geen stoel was meer onbezet, vrijdag in de rechtszaal waar het proces tegen de 18-jarige P.P. plaatsvond. Familie, vrienden en collega's van het slachtoffer, de 32-jarige advocaat Machiel Pul uit Doetinchem, waren naar de rechtbank in Zutphen gekomen om de rechtszaak bij te wonen. Voor hen betekende de zitting de eerste confrontatie met de vermeende moordenaar van Pul. Dat was niet gemakkelijk, maar wel essentieel in het afbouwen van de spanning die zich sinds de brute moord op 3 juni bij de nabestaanden heeft gevormd. Na afloop van het proces spraken de partner van Pul, Carla, zijn moeder Rita, zijn vader Cor en zijn tweelingbroer Ingmar met het ANP. Op de nabestaanden maakte verdachte P. een wat kinderlijke indruk, emotieloos ook, "een jochie om te zien". Zij vrezen dat hij een tijdbom zal blijven, zeker omdat P. consequent heeft geweigerd zich, uit vrees voor een mogelijk uitzichtloze tbs-behandeling, door gedragskundige te laten onderzoeken. De rechters probeerden hem vrijdag uitvoerig op andere gedachten te brengen, hem op zijn schreden terug te laten keren en zich alsnog te laten onderzoeken. Tevergeefs.
Wat Carla het meest heeft gestoord aan de proceshouding van P. is dat hij het merendeel van zijn antwoorden begon met het woordje ik. "Alles was op hem gericht", zegt Carla. "Alles ging over hemzelf. Pas op het allerlaatst kwam hij met excuses aan de nabestaanden." P. las toen een kort briefje voor, waarvan Puls moeder Rita denkt dat het hem is gedicteerd.
P. zei dat het hem speet, maar ook dat tonen van berouw maakt op de familie van Pul een weinig authentieke indruk. Broer Ingmar: "Hij heeft spijt omdat hij straf krijgt, niet van wat hij heeft gedaan."
De familie luisterde enigszins tandenknarsend naar het pleidooi van P.'s raadsman P. Noppen. Deze zette vraagtekens bij de voorbedachte raad, die officier van justitie Buttinger de verdachte verweet. P. zou met een vooropgezet plan Pul te doden naar diens kantoor zijn gegaan. De nabestaanden zijn het geheel eens met de officier, maar zij geloven ook dat Noppen - net als Machiel Pul toen hij nog leefde - slechts zijn werk als advocaat deed. "Machiel zou het zo gewild hebben", zegt broer Ingmar. "Hij geloofde in ons rechtssysteem." Moeilijk aan de strafzaak is ook dat niet alle vragen zijn beantwoord, dat er blinde vlekken zijn gebleven. 

Moeder Rita: "Het is nog steeds niet duidelijk wat er precies in die kamer is gebeurd. Dat krijg je niet helder. Hoe het is gegaan, is alleen P.'s verhaal. Daar heb ik moeite mee. Hoe komt Machiel aan drie messteken in zijn rug? Daar wenst P. geen antwoord op te geven. Of hij zegt dat hij het niet kan omdat hij het niet meer zou weten. We zullen het wel nooit weten." P. denkt dat hij Pul tweemaal heeft gestoken. Het sectierapport maakt melding van zes messteken.
Het bijwonen van het strafproces helpt niet bij de verwerking van het verlies. Carla: "Het verlies is iets anders dan de aanleiding daartoe. Welk verlies je ook lijdt, dat moet je privé oplossen, daar moet je zelf mee verder."

Broer Ingmar: "Het bijwonen van het proces is een manier om uiting te geven aan het gevoel van totale onrechtvaardigheid. Toen dit gebeurd was, dachten we: waarom Machiel? Wat heeft hij misdaan? Er zat totaal geen kwaaie haar in hem. Waarom overkomt ons dit? Dat geeft je een overweldigend gevoel van onrechtvaardigheid. Hier heb ik wel het gevoel dat er wordt rechtgesproken. En dat geeft mij het gevoel dat er iets van rechtvaardigheid wordt bewerkstelligd."

Carla: "Het geeft je concreet iets te doen. Je kunt een slachtofferverklaring opstellen, je kunt naar een zitting gaan. Je kunt iets doen om de stukjes van de puzzel bij elkaar te krijgen. En dat is goed."

Wie is P. ?     een jongeman die knel kwam te zitten in de scheidingsperikelen van zijn ouders - wekt bij de nabestaanden van Machiel Pul geen gevoelens van empathie. "Hoeveel kinderen zitten er niet in zo'n situatie?" vraagt Ingmar zich hardop af. "Machiel en ik hebben hetzelfde meegemaakt. Onze ouders zijn ook uit elkaar. Dat was op zichzelf een heel nare periode. Maar dat levert geen enkele rechtvaardiging op. Zeker niet van het feit dat je iemand anders de schuld zou kunnen geven. Ik heb daar totaal geen gevoel bij."

Carla: "Ik ook niet. Problemen heb je in het leven, of je daar nou zelf schuld aan hebt of niet. Of je gelukkig wordt ja of nee hangt er vanaf hoe jij die dingen oppakt en er zelf mee verder gaat. Die zelfkritiek heeft hij niet. Hij moet zelf invullen hoe zijn leven eruit gaat zien. En dat doe je niet met dit soort geweld."
Machiel Pul was vijf jaar advocaat en zou dit jaar vennoot worden van het kantoor Grootjans Advocaten. Volgens zijn familie was hij aardig, rustig, beschouwend.

Vader Pul: "Hij straalde echt rust uit, zocht het conflict niet op, nooit.

Ingmar: Hij was begaan met zijn werk, hij was er goed in. Hij werd door zijn collega's en cliënten zeer gewaardeerd. Hij zou niemand tegen de haren instrijken. Het zou niet bij hem opkomen."