In Suzannes ouderlijke woning in Eindhoven, een rijtjeshuis in een kinderrijke wijk, staan vrolijke foto’s van Suzanne op een tafeltje. Een bijna opgebrand kaarsje ervoor. Het is een gedenkplekje voor een verloren dochter. Suzannes ouders, beide gebroken door het drama, zitten op de bank dicht tegen elkaar. Ook een medewerker van Slachtofferhulp Nederland, die de familie emotioneel steunt, is aanwezig. “Het gaat slecht met ons”, vertelt haar vader. “Ons leven is ontwricht. We hebben onze dochter verloren, ze is vermoord. Het allerergste dat een mens kan overkomen.”
Begin juni is de rechtzaak tegen de 20-jarige buurman van Suzanne die verdacht wordt van de moord. Haar ouders willen niet geconfronteerd worden met de details van de zaak en zitten helemáál niet te wachten op de pers. Juist daarom willen ze één keer hun verhaal doen tegenover gemeenschap waarvan Suzanne in Groningen deel uitmaakte. Ze willen vertellen wie Suzanne was, om daarna in rust verder te kunnen gaan. “In juni gaan we naar de rechtszaak. Ik weet niet of ik het kan, maar ik wil dat doen voor Suzanne”, zegt haar moeder zacht. “We willen duidelijkheid over het overlijden van onze dochter”, vult haar man aan. “We weten niet precies op welke datum ze overleden is. Er zijn technische bewijzen dat het zondagavond 2 november gebeurde. Maar we willen van de verdachte horen wanneer. Er moet een brief komen met een sterfdatum voor iedereen die bij haar begrafenis was. Pas dan kunnen we verder werken aan een grafsteen.”
Suzanne Martens. Afkomstig uit Eindhoven. Studente Engels die zich Jacky Morrisson noemde. Veel was er over haar in Groningen niet bekend. Huis- en studiegenoten omschreven haar als een eenzaam, teruggetrokken gothic meisje. Maar dat klopt niet, zeggen haar ouders en goede vrienden. “Ze was een doorzetter, intelligent, vrolijk en had veel humor. Ze wilde zich losworstelen van haar beperkingen.”
Want beperkingen, díe had ze. Suzanne werd te vroeg geboren en had problemen met haar motoriek. Ook wisselde haar energieniveau sterk. “De ene dag als het goed ging zag je weinig aan haar. Maar de volgende dag moest ze gebruik maken van een elektrische rolstoel, omdat de pijn en beperkingen zich te heftig manifesteerden. Ze had spasticiteit door een hersenbeschadiging, waardoor er steeds meer aandoeningen bij kwamen. Ze had dag en nacht hoofdpijn en veel pijn in haar gewrichten.”
Maar ze sloeg zich er doorheen en pakte het leven steeds weer op. “De verloskundige zei het al, toen Suzanne werd geboren. ‘Die komt er wel!’ Ze had een wilskracht en levenslust, waarvoor ik haar ontzettend bewonder.”
Suzanne maakte zelfs grappen over de benamingen die haar beperkingen kregen. “Eerst was ik invalide, daarna noemden ze me lichamelijk gehandicapt en nu ben ik lichamelijk beperkt”, zei ze dan.
Het was logisch dat internet een grote rol speelde in haar leven. “Op de dagen dat ze ziek was, was het een makkelijke manier om contact te houden met mensen. Op die manier leerde ze veel fans van Sarah Bettens kennen, een zangeres waar ze een groot fan van was. Dat werd al snel een hechte groep.”
Online gebruikte ze de nickname Jacky Morrisson. “Ze vond dat haar naam in het Engels niet mooi werd uitgesproken. Dus online werd ze Jacky, een belangrijk deel van haar identiteit. Maar in het echte leven noemden haar muziekvrienden haar ook zo.”
De zwarte kleding die ze droeg en haar de naam ‘gothic’ bezorgde, vond ze gewoon mooi. “Ze wilde iemand zijn die opviel. ‘Ik wil als ik binnenkom eerst op mijn persoonlijkheid beoordeeld worden en pas dan mogen ze zien dat ik gehandicapt ben’, zei ze. Daarnaast verborgen de lange jurken haar orthesis.”
Suzanne was ondernemend, reislustig en wilde met mensen werken. En dus ging ze, nog voor haar studie naar Griekenland om te werken in een kindertehuis. “Ze pakte haar koffers, boekte een vliegreis en ging op pad”, vertelt haar vader. “Ze was ook hard voor zichzelf. Ze zei: ‘Als ik voor dit alles naar de dokter ga, zit ik er drie keer per dag. En dat doe ik niet, want ik wil leven.”
In het kindertehuis mocht ze met de kinderen wandelen, zwemmen en ze voorlezen. “Dat vond ze geweldig.” Suzanne kreeg een bijzondere band met een blind meisje. “Ze besloot, zoals veel vrijwilligers na hun tijd in Griekenland, extra voor haar te zorgen. Ze vloog twee keer terug om een peetmoeder voor haar te vinden en ervoor te zorgen dat ze werd gedoopt, zodat ze naar school kon. Met dat meisje gaat het nu goed. Ze is gelukkig en een doorzetter, precies zoals Suzanne. We zeiden wel eens: ‘Je hebt een koekje van eigen deeg gecreëerd.’”
Het tekent een meisje dat weigerde in een hoekje te zitten. Dat mee wilde doen in de gewone, valide, wereld. Maar tijdens een stage voor haar hbo-studie cultureel maatschappelijke vorming merkte ze dat het werk haar te veel energie kostte. “Ze vond het prachtig met mensen te werken, maar ze moest het meer van haar bolletje hebben. Na haar propedeuse, maakte ze de afweging: wat kan ik doen dat het minst van mijn lichaam kost?” Suzanne besloot dat ze wilde studeren. “Ze bezocht een groot aantal universiteiten, vertelde wat ze had, wat ze nodig had en vroeg: kunnen jullie mij kansen bieden? Bij Groningen had ze een goed gevoel.”
En dus kwam ze.
Aanvankelijk ging alles goed. Suzanne had een eigen huis, vrienden en vooral een zelfstandig leven. “Het was niet gemakkelijk om haar te laten gaan. Maar ze wilde een zelfstandige vrouw zijn. Dus zeiden wij: ‘Als jij je toekomst wilt opbouwen, dan moet je dat doen. Je moet gaan waar je kansen liggen.’”
Na haar eerste dag in Groningen belde ze haar ouders al met brakke stem. Ze had mensen van de bewonersvereniging ontmoet en tot diep in de nacht zitten praten. Suzanne bezocht het theater en lezingen met haar studiegroep en sloot zich aan bij de toneelvereniging. “Ze had net drie rolletjes gekregen in een stuk over Terry Pratchett, dat vond ze fantastisch.”
En ook in haar woning had ze het naar haar zin. Een mooie en prettige buurt, vond ze. Hoewel ze haar buurman, die nu verdacht wordt van de moord, wel vaak door de muren heen ruzie hoorde maken met z’n vriendin. “Dat was vervelend. Maar ze had verder weinig contact met hem. En ze had vrienden die haar hielpen als ze ziek was.”
Maar toen kwam november en ineens hoorde niemand meer iets van Suzanne. Studiegenoten en vrienden vertellen dat ze opeens niet meer op telefoontjes en sms’jes reageerde. Ook verscheen ze sinds 3 november niet meer op colleges. “Suzanne meldde zich altijd ziek, als ze ziek was. Wij hadden ook gemerkt dat ze niet opnam”, zegt haar moeder. “We vonden het raar, maar ze is een volwassen vrouw en ze had het druk. En ik wilde niet als bezorgde moeder direct iedereen waarschuwen als ik twee dagen niets van haar hoorde. Dat heb ik een keer eerder gedaan en dat nam ze me toen niet in dank af.”
“Maar ik werd bang”, geeft haar moeder toe. “En toen zeiden we: ‘Als ze zaterdagavond niet belt, gaan we ernaartoe.” Ze belden nog een vriend van Suzanne in de flat. “De rolstoel stond netjes in het hok, de deur en gordijnen waren dicht. Het zag eruit alsof ze een paar dagen weg was. Maar ’s middags is hij nog een keer gaan kijken en haar tuintje ingegaan en zag de sporen. En toen verscheen ’s avonds bij ons de politie.”
De familie ging direct naar Groningen en werd daar gehoord door agenten. “Maar we waren zo geschokt, dat alles langs ons heen ging”, zegt Suzannes vader.
Nu houden ze vast aan de foto’s van Suzanne in Griekenland. Aan herinneringen aan haar jeugd. Maar ze ontkomen niet aan de realiteit. Vandaag (donderdag) is een laatste pro-forma zitting in de rechtbank in Groningen. “Ik mis haar ontzettend. Het is toch niet te geloven dat ze er niet meer is”, zegt haar moeder plotseling huilend. “Ons meisje, die zo d’r best deed om te leven en er wat van te maken. Die daar zoveel energie in stak en zoveel overwonnen heeft. Dat is nu zomaar afgelopen, omdat er een gek op haar pad kwam. Het is toch niet normaal dat je aan het graf van je dochter moet staan?”

Door Peter Keizer