Het onderzoek naar de moord op de 16-jarige Marianne Vaatstra is één grote leugen. Dat stellen de ouders van het meisje dat elf jaar geleden om het leven werd gebracht. ,,In het begin geloofden wij nog dat politie en justitie hun best deden om de zaak op te lossen, maar het vertrouwen is nu tot het nulpunt gedaald.’’

DE WESTEREEN - Er gaat geen dag voorbij dat Bauke Vaatstra (71) en Maaike Terpstra (68) uit De Westereen niet aan de moord op Marianne denken. ,,Het is al erg genoeg dat onze dochter op een beestachtige manier is vermoord. Daar komt ook nog eens een oneerlijk onderzoek overheen. Dat is niet te verteren. Wij zijn dubbel gestraft’’, aldus Maaike Terpstra. Zoals bekend is Marianne in de nacht na Koninginnedag 1999 verkracht en vermoord. Zij werd de volgende ochtend met doorgesneden keel en sporen van verwurging gevonden in een weiland bij Veenklooster.

Deskundigen noemden de moord ‘niet-westers’. De plek waar Marianne werd gevonden, was in de buurt van het asielzoekerscentrum (azc) in Kollum. ,,Toch hield justitie vol dat er geen aanwijzigen waren die in de richting van een asielzoeker wezen. In die tijd speelde de discussie over de komst van een permanent azc in Kollum. Uit angst dat het asielbeleid zou mislukken, mocht de moord niet in de schoenen van asielzoekers worden geschoven. Politieke belangen wogen zwaarder dan het oplossen van de zaak. En nog steeds mag deze moord niet opgelost worden, want dan rollen er koppen’’, zegt de moeder van het vermoorde meisje.

Volgens Bauke Vaatstra zit er een lijn in ‘de leugens van justitie’. ,,Zo werd het grootschalig DNA-onderzoek afgewezen omdat justitie wel wist dat de dader of daders hier niet meer aanwezig waren. Ook is de verklaring van getuigen, die twee niet-blanke mannen in de berm hebben zien wegduiken in de buurt van de plaats van het misdrijf, uit het dossier verdwenen. Speurhonden werden bij het azc teruggeroepen en belangrijke informatie over een bebloed trainingsjasje, dat na de moord bij het azc is gevonden en aan de politie is aangeboden, is bewust achtergehouden. Verder werd benadrukt dat het DNA-profiel van de dader West-Europees is. Daarmee werd de indruk gewekt dat het geen asielzoeker kon zijn geweest, maar dat klopt niet. Het kan net zo goed een Afghaan, Irakees of Turk zijn geweest. Dit werd alleen maar gezegd om onrust onder de bevolking te voorkomen’’, legt Bauke Vaatstra uit.

De ouders van Marianne denken dat het misdrijf niet in het weiland heeft plaatsgevonden, maar dat ze daar later is gedumpt. ,,Ook vanwege de manier waarop ze in het weiland lag’’, zegt vader Vaatstra, die zijn dochter zelf levenloos aantrof. Het verhaal van de voetsporen klopt volgens hen dan ook niet. De politie zegt dat twee paar voetsporen het weiland in liepen (van Marianne en de dader) en één paar terug (van de dader). ,,Maar daar mochten wij geen bewijs van zien. Ook twijfelen we aan de gestolen fiets waarop Marianne naar huis zou zijn gegaan. Daarop zijn nooit vingerafdrukken van haar gevonden. Bovendien was zij bang in het donker en fietste ze nooit alleen. Verder vragen we ons af of er misschien twee daders zijn geweest. De verkrachter en de moordenaar hoeven niet dezelfde persoon te zijn.’’

Nog steeds krijgt Bauke Vaatstra verklaringen van getuigen binnen, waarover de politie nooit iets gezegd heeft. Zo hoorde hij pas vorige week dat Marianne voor de moord niet alleen in discotheek Paradiso is geweest, maar eerst ook bij café ‘t Filtsje in Kollum. ,,Vreemd dat de politie dat nooit heeft verteld. Het paste zeker niet in hun verhaal.’’ De moeder van Marianne voegt er aan toe dat de rechercheurs het gelieg en gedraai moesten volhouden. ,,Ze waren er eenmaal mee begonnen, nu konden ze niet meer terug. Justitie had gehoopt dat ze de zaak eind 1999 in de doofpot konden stoppen, maar ze hadden niet kunnen voorzien dat deze moord na elf jaar nog altijd leeft.’’

Ook dit jaar kreeg de zaak de nodige media-aandacht, onder andere in het televisieprogramma EénVandaag. Daarin verklaarden onder andere bewakers van het azc dat de Irakees Ali, die in de nacht van de moord uit het asielzoekerscentrum van Kollum was verdwenen, een kleine dikke man was. Een half jaar na de moord hield justitie in Turkije een lange slanke Ali aan. Vaatstra: ,,Maar dat kan nooit de juiste Ali zijn geweest. Deze man is alleen aangehouden om de bevolking in Noordoost-Friesland weer rustig te krijgen. Hoewel diverse getuigen zeiden dat deze Ali niet de man is geweest waarover zij hadden verklaard, houdt de politie vol dat ze destijds de juiste verdachte hebben aangehouden. Er wordt één groot toneelstuk opgevoerd.’’

De familie verdenkt deze Ali nog steeds, samen met een andere Irakese asielzoeker die vlak na de moord uit Kollum verdween. Volgens de ouders heeft justitie alle reden om deze mannen aan te houden. Zo hadden zij Marianne twee weken voor haar dood in de Ringobar in Veenklooster bedreigd met een keeldoorsnijdende beweging. Bovendien werd de jongste ook verdacht van verkrachting van een meisje op dezelfde avond. Deze zaak is geseponeerd wegens gebrek aan bewijs. Ook de twee Duitsers en hun handlangers die een caravan met pornofilms bij het asielzoekerscentrum hadden, weten volgens Bauke en Maaike meer. De twee genoemde Irakezen waren vaak bij deze Duitsers. Overigens is de bewuste caravan een paar weken na de moord in vlammen opgegaan. De oorzaak van deze brand is onduidelijk.

De familie verwacht niet dat het cold-caseteam de Irakezen alsnog zal aanhouden. ,,Ze zeggen dat ze het DNA van deze mannen al hebben, maar dat het niet matcht met dat van de dader. Als wij echter om bewijs vragen van het Nederlands Forensisch Instituut, krijgen we dat niet. Alles wijst in de richting van deze mannen, maar de waarheid mag niet boven tafel komen. Ze willen hun fouten niet toegeven. Sterker nog, er worden bewust fouten gemaakt om de waarheid te verdoezelen. Die opdracht krijgen de rechercheurs van bovenaf opgelegd. Er zijn politiemensen uit het team gestapt die daar niet mee konden leven. Of ze worden met ontslag bedreigd als ze de waarheid vertellen, dat zag je ook met Harrie Timmerman in de Schiedammer Parkmoord. Rechercheurs hebben zelfs bij ons verklaard dat het Openbaar Ministerie een groot geheim met zich meedraagt.’’ Het zou volgens Vaatstra goed zijn dat een nieuw team naar de zaak kijkt. Hij heeft hierover onlangs een brief naar de minister van justitie gestuurd, maar dit verzoek is afgewezen.

Hoewel Bauke en Maaike drie jaar geleden zijn gescheiden, hebben ze over het onderzoek nog altijd contact met elkaar. ,,De scheiding is een gevolg geweest van alle frustraties. We zaten eerst niet op één lijn over het onderzoek. Voor het hele gezin heeft de moord een grote impact gehad. De angst zit er bij onze kinderen nog steeds in. Als hun eigen kinderen, die nu de leeftijd van Marianne hebben, een kwartiertje te laat thuis zijn, maken ze zich al snel zorgen’’, vertelt Maaike.

Het enige wat de ouders van Marianne willen is een eerlijk antwoord op al hun vragen. ,,Dat is voor ons van levensbelang om het verlies van onze dochter te verwerken. We proberen nu een advocaat te vinden die de leugens van het Openbaar Ministerie onderuit kan halen. Dat zou ons een goed gevoel geven.’’