Ongeveer driehonderd mensen hebben maandagavond in Alphen aan den Rijn deelgenomen aan de stille tocht ter nagedachtenis aan Savanna. Wij, Alex Tournier, John Heijsters en ik hebben meegelopen en herdacht namens alle lotgenoten / deelnemers ADS. Het lichaam van Savanna werd twee weken geleden in Holten aangetroffen in de kofferbak van een auto. In de auto zaten de moeder van het meisje, haar echtgenoot en haar jongste kind, een baby van vier maanden. In latere verhoren verklaarde het stel op weg te zijn om het meisje te begraven. Ze ontkennen echter betrokkenheid bij haar dood. Hun voorarrest is donderdag verlengd. De tocht voerde naar de begraafplaats waar de 3-jarige peuter vorige week donderdag werd begraven. Daar hield de burgemeester van Alphen aan den Rijn een toespraak.

Toespraak Burgemeester Nico Schoof , Stille Tocht voor Savannah, 4 oktober 2004

Dames en heren, jongens en meisjes,

Vandaag veertien dagen geleden troffen politiemensen het dode lichaampje aan van Savannah. Het lag in de kofferbak van de auto waarin de moeder en haar man in de Holtense bossen reden. Savannah was nog maar drie jaar oud.

Velen van ons waren geschokt. Een aantal van u sprak ik al op de bijeenkomst van anderhalve week terug in het Scalacollege. Een gevoel van onmacht bekroop ons en vele vragen kwamen boven, zeker toen stukje bij beetje ook nog eens duidelijk werd in welke omstandigheden Savannah heeft geleefd. Buren en kennissen vragen zich af hoe dit toch heeft kunnen gebeuren en worstelen natuurlijk ook met de vraag naar hun eigen rol. En hoe lastig voor sommigen van u te accepteren: ook hulpverleners zijn na zo’n gebeurtenis mensen in verwarring, mensen die enorm met dit drama worstelen.

Vandaag treuren wij allen om de dood van het kleine meisje, maken we duidelijk dat dit niet had mogen gebeuren, dat zoiets in ons land niet aanvaardbaar is.

We laten onze gedachten gaan over het drama dat zich in de besloten familiekring heeft voorgedaan, we proberen ons het lijden voor te stellen. Met deze stille tocht willen wij Savannah herdenken, haar een laatste groet brengen, samen verdriet tonen en delen, een waardig afscheid gunnen.  Na zo’n kort en ongelukkig leven heeft zij daar recht op.

Na de stille tocht van vanavond zal ieder weer de draad van het gewone leven gaan oppakken. Maar de vragen blijven. Ik heb u eerder gezegd dat ik onderzoek laat plegen door de korpschef van de politie Hollands Midden en de hoofdinspecteur van de jeugdzorg naar de reacties van politie en hulpverlening op meldingen van bewoners. Beide onderzoeken zijn toegezegd en ook staatssecretaris Ross heeft zich daarbij aangesloten. Op een aantal vragen zal dus antwoord komen, want de resultaten zullen openbaar zijn.

Het recht zal ook ongetwijfeld zijn beloop hebben en dus zullen schuldigen gestraft worden. Ook die vragen zullen dus beantwoord worden.

En dat er in het stelsel van hulpverlening verbeteringen nodig zijn hebben we vele deskundigen de laatste veertien dagen al horen zeggen.

Maar desondanks blijft een aantal andere vragen van grote betekenis, niet alleen vragen naar de rollen van overheid en hulpverlening. Nee, er blijven vragen over die veel dieper gaan. Dat zijn de vragen over hoe wij met elkaar omgaan, hoe individueel of solidair wij willen leven, hoe anoniem of juist hoe zorgzaam onze samenleving hoort te zijn. Of wij om der wille van de privacy of uit desinteresse ons hoofd afwenden of dat wij duidelijk maken dat sommige misstanden in families en gezinnen niet aanvaardbaar zijn en daaraan ook zelf gaan werken. Dat zijn hele essentiële vragen die op ieders bordje liggen als wij volop deel van onze samenleving willen uitmaken. Kindermishandeling en kinderverwaarlozing begint al ver voor professionele hulp erbij kan zijn. Kindermishandeling is een vorm van huiselijk geweld. Dan is er ook nog kinderverwaarlozing, dat vaak een rechtstreeks gevolg is van ruziënde ouders. In onze politieregio neemt het aantal meldingen fors toe, bijna dagelijks wordt er wel een melding opgemaakt en dat is toch schrikbarend. En nog schrikbarender is de conclusie uit wetenschappelijk onderzoek dat deze kinderen een grotere kans hebben op gedragsstoornissen en het zelf vertonen van agressief gedrag. En dat lijkt ook wel logisch: opgroeien in een situatie waarin geweld een rol speelt kan nooit goed zijn voor de ontwikkeling van een kind. Elk kind heeft recht op liefde, aandacht en geborgenheid.

Dames en heren, jongens en meisjes, ook in Alphen aan den Rijn blijkt het kennelijk mogelijk in een zekere afzondering te leven, los van familie en vrienden te wonen in een betrekkelijk anonieme flat, ondanks bemoeienis van buren te ontsporen en tot een dramatische daden te komen. Zeker,  daar is een rol van overheid en hulpverlening noodzakelijk. Die rol moet ook goed en effectief worden ingevuld. Maar die kan niet in de plaats komen van ieders eigen verantwoordelijkheid voor zorg voor elkaar, voor goede opvoeding, om erbij te zijn  als mensen het alleen niet meer af kunnen. Onze samenleving is pas echt een samen-leven als we verantwoordelijkheid willen nemen, en voor onszelf en voor de mensen om ons heen. En dan nog, dat weet ik ook wel, zullen we nooit in staat zijn alle ellende te voorkomen, maar het helpt wel het leven van een aantal mensen een stuk dragelijker te maken, het helpt wel het aantal misstanden te verkleinen, het helpt wel onze steden en dorpen leefbaarder te maken.

Vanavond houden we deze stille tocht, waardig, postuum aan Savannah het respect brengend dat ze bij leven niet heeft gehad. Zou het niet mooi zijn als we in nagedachtenis van het lijden van Savannah onszelf blijven afvragen: wat kan ik betekenen voor een mens in nood?