Verslag minisymposium  Slachtofferhulp Nederland.

Op vrijdag 22 februari zijn wij: Nathalie Roos, Martin Roos en Piet Beekenkamp namens ADS bij het minisymposium van Slachtofferhulp in den Haag aanwezig geweest.

Voorzitter van de bijeenkomst Drs.J.Smit ( Algemeen directeur SHN).

Sprekers:

Mr.R.H.M.Jansen. (Voorzitter van het landelijk overleg van de voorzitters van de strafsectoren-LOVS).

Mr.H.W.Samson-Geerlings. (Lid van college van Procureurs-Generaal).

Prof.Mr.J.Boxem. (Bijzonder hoogleraar verdediging in strafzaken aan de Universiteit van Maastricht en tevens advocaat bij Anker en Anker).

M.Spoelstra ( Slachtoffer welke gebruik heeft gemaakt van spreekrecht).

Dr.S.B.L. Leferink. (Onderzoeker en senior beleidsmedewerker SHN).

Prof.Dr.Mr.J.J.M. van Dijk. ( Hoogleraar Victimology aan de universiteit van Tilburg).

( Victimology heeft te maken met benadering van slachtoffers van traumatische gebeurtenissen) Voor zo ver ik er iets over heb kunnen vinden.

De heer Smit verwelkomde ons en gaf in een korte inleiding de gang van zaken van het minisymposium weer. Hij gaf al eerste het woord aan Mr.Jansen.

Aan het woord kwam Mr. R.H.M. Jansen, voorzitter van het landelijk overleg van de voorzitters van de strafsectoren. (LOVS). Deze mevrouw prefereert balans in de rechtszaal….  Daarmee wilde ze ons vertellen dat er rust, bekwaamheid en rechtsgang moest blijven. Zij was niet vies voor eventuele veranderingen zoals de zaal dat voor stelde.. Maar… waakte toch naar mijn inziens voor de gang van zaken zoals ze nu verliepen, was hiervan overtuigd dat het misschien iets beter kon, maar wel geloofde in het nu gaande rechtssysteem. Naar mate de het gesprek vorderde nam zij soms een wending die zij noemde tot eventuele verbouwingen die wel plaats konden vinden in de rechtszaal, hiermee vergelijkt zij een strafmaat met een verbouwing in huis.

Wanneer zij begon over het verbouwen van een badkamer of eventueel het aanleggen van een dakkapel begreep ik ineens niet helemaal meer waar het over ging. Ik vond het moeilijk om haar daarom nog serieus te nemen.. Dit is toch wel heel iets anders dan een verbouwing in huis…? Maar goed even afwachten wat de volgende kandidaat te bieden had!

Mr. H.W. Samson-Geerlings, lid van college van procureurs-generaal gaf als 2^e spreker aan dat spreekrecht een verworven recht is en indien er op de goede manier naar geluisterd wordt het zeker een goede invloed kan hebben op de slachtoffers/nabestaanden. Kwam naar mijn idee redelijk over, kon ook niet met cijfers aansluiten op voorgaande collega, die daar wel op gehoopt had. Deze vraag ging over het aantal, dat gebruik hadden gemaakt van het spreekrecht in de rechtszaal. Zij was het er wel mee eens dat zij hier eens een lijst van bij gingen houden. In welk jaar dat weten we nog niet!.  

Prof.Boksem gaf als 3^e spreker aan dat hij spreekrecht maar niets vindt. Prof.Dr.J.Boksum, bijzonder hoogleraar, verdediging in strafzaken aan de universiteit van Maastricht, tevens advocaat bij Anker & Anker Strafrecht advocaten; Deze meneer heeft een speciale manier van het voelen en kijken naar het slachtoffer.. Die speciale manier is er dus niet. Hij pleit voor een goede aandachtgerichte zaak van de verdachte ( dader), hij kan het dan ook niet nalaten om op een voorzichtige manier de slachtoffers of nabestaande uit de rechtszaal te trappen. De rol van het slachtoffer vindt hij niet belangrijk, maar staat de verdachte of dader in deze zaak centraal.. Ik moet eerlijk zeggen dat ik wel een beetje misselijk werd van deze manier van presenteren, ik vroeg me af waarom wij uitgenodigd waren, want mijn bloed begon na deze presentatie toch wel te koken. Deze man had echt geen gevoel, geen hart, naar mijn idee had hij wel zijn diploma’s gehaald en kon hij goed vertellen maar dan naar mijn gevoel nog wel met zijn luier om. Niets meegemaakt dus. Het kan de rechtsgang en de rust in de rechtszaal beïnvloeden. Slachtoffers/nabestaanden zijn immers geen partij en moeten zich niet weren. De advocaat mag, als belanghebbende bij de verdachte wel uitspreken wat een goed mens de dader wel is en pleiten voor een beperkte straf. De advocaat staat in de rechtszaal als vertegenwoordiger van de dader en het slachtoffer of nabestaande wordt mond dood gemaakt en mag niets ter zitting brengen over wat hun overkomen is. Gelukkig hebben we nu de mogelijkheid van spreekrecht en kunnen nog iets van het leed ons aangedaan ter zitting brengen. Wij als ADS waren niet zo gelukkig met deze verdediger.

Pauze.

Na de pauze vertelde Mevr. Spoelstra als slachtoffer haar bevindingen over het spreekrecht waar zij gebruik van gemaakt heeft. Mevrouw  M. Spoelstra  kwam aan het woord door middel van een interview geleid door Dr. J. Smit. Ik vond haar interview erg ingrijpend, zij vertelde dat zij slachtoffer is van een incest misdrijf door haar eigen vader. Zij heeft gebruik gemaakt van het spreekrecht in de rechtszaal tegenover haar vader. Zij vertelde dat haar dit erg goed heeft gedaan vandaar zij nooit tegen haar vader in kon gaan en nu dus eindelijk wel. Zij kon nu ook eindelijk ten overstaan van 3^e haar verhaal kwijt en dat luchtte wel op. En is vol lof over het spreekrecht en helpt haar met het verwerkingsproces. Ik vond het erg moedig dat zij haar verhaal daar deed, nu moet ik wel zeggen dat als ik of mijn collega’s van ADS hier hadden gezeten, het forum discussie een hele andere wending had gehad. Ik persoonlijk ga ervan uit dat er een selectieve keuze is gemaakt bij het kiezen van degene die geïnterviewd werd.

Dr. S.B.L. Leferink, onderzoeker en sensorbeleidsmedewerker SHN, nam hierna het woord ik moet u eerlijk bekennen dat niet allen ik maar ook andere mensen weinig hebben begrepen van wat zij vertelde. Zij was duidelijk niet gewend voor een zaal een presentatie te doen naar mijn gevoel, maar gelukkig heeft Drs. J. Smit na afloop van haar presentatie alles nog even kort samengevat en toen werd het mij een stuk duidelijker. Zij had met een collega een onderzoek gedaan naar het Victim Impact Statement in de praktijk van het Nederlandse strafrecht. Dit is een heel boekwerk geworden maar wij zijn hier, door het grote aanbod van gegevens de draad wel een beetje kwijt geraakt.

Als 6^e kwam Prof. Van Dijk aan het woord. Prof. Dr.Mr. J.J.M. van Dijk hoogleraar victimologie aan de universiteit van Tilburg-intervict. Deze professor heeft een geweldig inlevings gevoel, ik zou bijna denken dat hij zelf een nabestaande is of gewoon een hart heeft. Deze had een heel andere kijk op het spreekrecht als Prof. Boksem. Hij is een grote voorstander van spreekrecht in de rechtszaal. Spreekrecht is voor verwerking veel beter als een schriftelijke verklaring. Hij vindt dat spreekrecht nog meer uitgebreid moet worden om emoties beter te kunnen uiten. Zijn verhaal paste dan ook precies in ons straatje. Als ADS vinden wij dat Prof. Van Dijk het spreekrecht toelichtte zoals het in de rechtszaal toegepast zou moeten worden. Ik sluit mij aan net als Martin en Piet bij zijn gedachtes die zijn; Volste spreekrecht, maar dan ook het hoe dan ook laten zien naar de dader, de woede het verdriet..enz hij vind dat dit moet kunnen.

Hierna volgde een Forum discussie onder leiding van Drs. J. Smit.;

Deze ging in hoofdzaak tussen de voor en tegenstanders van het spreekrecht. Uiteraard stroomde de vragen en kritiek naar binnen, de 3 kwartier die we hiervoor hadden was eigenlijk weer eens te kort. Wij als ADS gaven aan dat wij  het eens waren met Prof. Van Dijk, die lag ons uiteraard het meest aan ons hart, en begreep de slachtoffer en nabestaande ook! Iets wat mij opviel was dat iemand een opmerking maakte dat, als men van het spreekrecht gebruik wil maken dit maar in een apart kamertje moet plaats vinden. Uiteraard hebben Piet, Martin en ik ook nog de nodige discussie gevoerd over het spreekrecht. Wij als ADS érs hebben n.l. nooit de gelegenheid gekregen voor het spreekrecht. Piet en Martin zeker niet, en ik had een kans… maar ook die werd ontnomen.

Al met al was het een leerzame dag maar het spreekrecht is nog niet als recht overal ingeburgerd en weten wij in ieder geval waarvoor wij gekomen zijn.
Voor de Slachtoffers.

Uit de media:

Symposium Slachtofferhulp Nederland 22 februari 2008: 

Procureur-generaal Rieke Samson heeft de speech 'Van spreekrecht naar luisterplicht' uitgesproken tijdens het mini-symposium 'De praktijk van drie jaar spreekrecht' dat door Slachtofferhulp Nederland in Den Haag was georganiseerd ter gelegenheid van de Europese Dag van het Slachtoffer, vrijdag 22 februari. Er was destijds veel discussie en er werden veel bezwaren ingebracht. Slachtofferhulp Nederland liet onderzoeken wat rechters, officieren van justitie, advocaten en slachtoffers vinden van de slachtofferverklaring in de rechtszaal.