Bijeenkomst van het Netwerk tegen Geweld, 20 april 2009 in Utrecht.

Verslag en actiepunten  

De bijeenkomst van het Netwerk tegen Geweld van 20 april staat in het teken van een gezamenlijk project door de stichtingen in het Netwerk over geweld op scholen. Daarnaast wordt de uitwerking van de helpdesk / informatieknooppunt toegelicht. Met het laatste punt wordt de bijeenkomst geopend.

Informatieknooppunt

Tijdens de bijeenkomst van 9 december bleek er behoefte bij de stichtingen te zijn aan een helpdesk bij het CCV. Deze helpdesk zou de stichtingen informatie moeten bieden. Een aantal stichtingen en Justitie hebben voorbeeldvragen aangeleverd die ze bij de helpdesk willen neerleggen. Op basis van deze informatie heeft het CCV nader vorm gegeven aan de inhoud en functie van de helpdesk. Hierbij bleek de titel ‘informatieknooppunt’ beter aan te sluiten dan de titel ‘helpdesk’. ‘Informatieknooppunt’ is vooralsnog de werktitel. 

Het doel van het informatieknooppunt is de uitwisseling van kennis tussen de aangesloten organisaties. Deze organisaties zijn in de eerste plaats de stichtingen, Justitie en het CCV. De stichtingen en Justitie brengen en halen informatie naar het informatieknooppunt. Het CCV fungeert daarbij als ‘informatieknooppunt’ waarlangs informatie van en naar stichtingen en Justitie loopt. Het informatieknooppunt biedt informatie over geweldcriminaliteit in het algemeen, informatie over projecten die door de aangesloten organisaties worden uitgevoerd, en verwijst door.

Het informatieknooppunt kan benaderd worden voor de volgende vragen en onderwerpen:

·         Welke lopende projecten hebben stichtingen en Justitie momenteel? Welke doel, doelgroep, etc. hebben deze projecten?

·         Wat zijn de plannen van stichtingen en Justitie in de nabije toekomst?

·         Inhoudelijke feedback (op gebied van geweld) op producten van stichtingen en projectvoorstellen;

·         Inhoudelijke vragen over geweldcriminaliteit in het algemeen (zoals cijfermateriaal, onderzoeken, Kamervragen, etc.);

·         Doorverwijzing naar organisaties (organisaties of personen met specifieke kennis, mogelijke samenwerkingspartners).

Op basis van de invulling van het informatieknooppunt start een discussie. De stichtingen benadrukken dat de bijeenkomst van 9 december vooral ging over de behoefte aan ondersteuning bij de aanvraag van subsidie. Deze ondersteuning zouden ze ook van het informatieknooppunt willen ontvangen, bijvoorbeeld in de vorm van aanbevelingsbrieven, ingangen bij organisaties, verdeling van geld, etc.

Het CCV licht toe dat de ondersteuning van individuele stichtingen bij de aanvraag van subsidie niet tot de expertise van het CCV behoort. Bovendien sluit het niet aan op het doel en de missie waarvoor het CCV is opgericht. De huidige inhoudelijke invulling van het informatieknooppunt is hetgeen het CCV kan bieden aan de stichtingen.

De stichtingen reageren dat het CCV volgens hen is opgericht ten behoeve van (de financiering van) het Netwerk tegen Geweld. Nu het CCV aangeeft dat de ondersteuning van subsidieaanvragen niet tot hun expertise en doel behoort, vraagt men zich af wat het nut is van het Netwerk tegen Geweld.

Tijdens de bijeenkomst van 9 december bleek inderdaad duidelijk de behoefte aan financiering. Het CCV heeft hier, ook op verzoek van Justitie, vorm aan gegeven door middel van een gezamenlijk project.

Geconcludeerd wordt dat de stichtingen een officiële verklaring willen afleggen, die de urgentie van hun behoefte aan (ondersteuning bij aanvragen van) subsidie van de individuele stichtingen duidelijk maakt. Deze behoefte zou bij het ministerie van Justitie moeten worden ingediend.

Wim Robben van de Stichting voor Actieve Geweldloosheid leest een concept-verklaring van zijn hand voor. Afgesproken wordt dat de andere stichtingen deze verklaring kunnen aanvullen, waarna het naar Justitie wordt gestuurd.

Actiepunten:

·     Wim Robben / SVAG stuurt de concept-verklaring naar het CCV.

·     Het CCV stuurt de concept-verklaring rond in Netwerk. Na uiterlijk 1 maand (23 mei) reageren de stichtingen op deze verklaring.

·     Het CCV stuurt de aanvullingen naar Wim Robben (SVAG), Harrie van der Meijden (ADS / Verloren Toekomst) en Theo Bor (Bond tegen het Vloeken). Zij zorgen ervoor dat de verklaring definitief wordt gemaakt. De definitieve verklaring wordt naar het CCV gestuurd.

·     Het CCV stuurt de definitieve verklaring naar het ministerie van Justitie.

Gezamenlijk project

Naar aanleiding van de discussie over de behoeften en wensen van de stichtingen, komt ook het gezamenlijk project ter sprake. Het CCV licht de aanleiding voor dit gezamenlijk project toe.

De overheid heeft het doel om in 2010 25% minder geweld te hebben dan in 2002. Dat punt is echter nog niet bereikt. Daarom is het van belang om alle aanwezige kennis en expertise over geweld te bundelen zodat geweld efficiënter en effectiever kan worden aangepakt. De stichtingen staan midden in de maatschappij en weten wat er op ‘microniveau’ speelt. Deze kennis is van belang om goede resultaten te boeken. Daarom worden de stichtingen uitgenodigd hun kennis te bundelen in een gezamenlijk project.

Justitie ziet graag dat het gezamenlijk project gaat over geweld op scholen, aangezien het één van de topprioriteiten is. Daarnaast bevindt een zeer belangrijke doelgroep (jeugd) zich op scholen.

De stichtingen van het Netwerk zijn projectleider; dat betekent dat zij verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van het project.

Justitie is de beoogde financier en opdrachtgever. Het is de bedoeling dat het projectresultaat gereed is in 2010. Daarvoor is (onder voorbehoud) in 2009 75.000 euro beschikbaar, in 2010 50.000 euro. In totaal gaat het dus om een bedrag van 125.000 euro. Wat in 2009 niet wordt uitgegeven, kan niet worden meegenomen naar 2010.

Het CCV ondersteunt de stichtingen d.m.v. advies en facilitering. Bijv. door de huidige projecten van stichtingen rond geweld en scholen te inventariseren. Bovendien kan het CCV benaderd worden voor bepaalde informatie over geweld, een locatie voor bijeenkomsten en overleg, advies bij het scherpstellen van de probleemstelling, etc.

De stichtingen doen een aantal suggesties voor de invulling van het gezamenlijk project. Waaronder:

·         Op maandag 21 september (Internationale Dag voor de Vrede) op zoveel mogelijk scholen aandacht vragen voor het thema (omgaan met) geweld. Janne Poort – Van Eeden, Platform Vredescultuur, biedt aan om, samen met het CCV, een format te ontwikkelen waarin alle stichtingen hun activiteiten voor 21 september kunnen beschrijven en begroten.

·         Aanhaken bij het project Respect Moed van de Bond tegen het vloeken en de Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld, over respectvol met elkaar omgaan.

Door tijdgebrek wordt besloten dat de stichtingen voorstellen voor de invulling van het gezamenlijk project mailen naar het CCV. Deze worden gebundeld aangeboden aan alle deelnemers van het Netwerk tegen Geweld en kunnen de stichtingen hun voorkeur aangeven. Vervolgens wordt het voorstel / de voorstellen met de meeste stemmen door de stichtingen in samenwerking uitgewerkt tot een projectvoorstel.

Actiepunten

·         De stichtingen sturen hun voorstellen voor invulling van het gezamenlijk project naar CCV. Hiervoor is 4 weken de tijd (dus uiterlijk 23 mei)

·         Het CCV bundelt de voorstellen in een overzicht en stuurt dat rond in het Netwerk.

·         De stichtingen geven hun voorkeur aan.

·         Het voorstel / de voorstellen met de meeste stemmen worden, in samenwerking, door de stichtingen uitgewerkt tot een projectvoorstel.

Tijdens de bijeenkomst werden de wensen en behoeften van de stichtingen op flap geschreven. Deze wensen zijn (voor zover nog niet genoemd in dit verslag):

·         Vertegenwoordiging van de opdrachtgevers van het CCV aanwezig bij de volgende bijeenkomsten;

·         Steun vanuit het CCV bij verwerven van subsidies;

·         Aanbevelingsbrieven van het CCV;

·         Geld;

·         Steun van het CCV om met de ministeries van SZW en BZK in contact te komen;

·         Structurele subsidie voor workshops op scholen.

Aanwezig:

Wim Robben, SVAG
Ger de Bock, SVAG
Claire Swietlik, DASAV
Jeffrey Bloem, DASAV
Jeannette Hogenbirk, Platform Vredescultuur
Evert Huisman, Platform Vredescultuur
Janne Poort - Van Eeden, Platform Vredescultuur
Cees Hazeleger, Bond tegen het Vloeken
Theo Bor, Bond tegen het Vloeken
Sjors van der Kraan, Bond tegen het Vloeken
Greetje Schmitz, VVRS
Cor Sterkenburg, Help Vandalisme Afbreken
Madelein Weijling, ADS
Marcella de Jager, ADS
Wina Tjong Kim Sang, ADS
Martin Roos, ADS
Harrie van der Meijden, ADS / Verloren Toekomst
Merel Hollander, Meld Geweld
Jacqueline de Jong, Meld Geweld
Brita van der Loo, Meld Geweld
Zehra Bal, IHSAN

afwezig:

Bart Wisbrun, LSTZG
Han van Teeseling, Kappen Nou  


Uitnodiging en programma:

 

Overzicht lopende projecten ‘geweld en scholen’

De bijeenkomst staat in het teken van een gezamenlijk project over ‘geweld op scholen’ door de stichtingen in het Netwerk. Ter voorbereiding hebben wij de huidige projecten van de stichtingen rond het thema ‘geweld en scholen’ geïnventariseerd. Op deze manier wordt duidelijk of en op welke manier de stichtingen in het Netwerk al actief zijn op het thema.

  

Locatie, programma en deelnemers

De bijeenkomst wordt gehouden bij ‘De Witte Vosch’, in Utrecht. In bijlage 3 staat de routebeschrijving naar locatie De Witte Vosch.

Het programma start stipt om 10:00 uur en duurt tot ongeveer 13:00 uur. Daarna staat er een lunch klaar.

Namens ADS aanwezig: Wina Tjong Kim Sang, Madelein Weijling, Marcella de Jager, Harrie van der Meijden en Martin Roos.

  

Marjolijn van Hest
Projectleider 

 

Project Ministerie van Justitie: Versterking weerbaarheid op scholen

 

Aanleiding

In het beleidsprogramma Samen werken, samen leven heeft het kabinet Balkenende IV zich ten doel gesteld de criminaliteit met 25% te verminderen in 2010 ten opzichte van 2002. Voor wat betreft het aantal geweldsdelicten betekent dit een beoogde reductie met 20%.

Uit de Veiligheidsmonitor 2008 blijkt dat er nog 14% gerealiseerd moet worden. Het programma ‘Geweld in het (semi) publieke domein’ van Justitie (vanaf hier genoemd: programma Geweld) neemt hiervan 10% voor zijn rekening.

Onderdeel van het programma Geweld is het Project ‘Versterking weerbaarheid op school en in buurten’. Hieronder staat het doel, de doelgroep en gewenste resultaten van dit project. Daarbij wordt toegespitst op de doelgroep ‘scholen’.

 

Doel

Het doel van het project is het versterken van de weerbaarheid op school. Het projectdoel wordt bereikt door blijvend in te zetten op interventies en activiteiten die de weerbaarheid en conflictoplossend vermogen van leerlingen versterken.

 

Doelgroep

Zowel het basis- als het voortgezet onderwijs zijn de doelgroep.

 

Gewenste resultaten

Door verspreiding en structurele inzet van projecten en /of methoden, ontwikkeld door Justitie, die de weerbaarheid van personen versterken (zoals leerlingbemiddeling, gedragscodes, en conflicthanteringsvaardigheden), zal de aanwas van nieuwe geweldplegers afnemen en daarmee bijdragen aan het doel.

 

Samenvattend:

 

Project

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Versterking weerbaarheid op scholen

Versterken van de weerbaarheid op school, waardoor de aanwas van nieuwe geweldplegers afneemt.

 

Basis- en voortgezet onderwijs

Bestaande preventieprojecten op scholen (door Justitie ontwikkeld) worden breed verspreid en structureel ingebed op scholen

 

 

Projecten ‘geweld en scholen’

Hieronder staan de projecten van de stichtingen in het Netwerk tegen Geweld die een link hebben met scholen.

 

Er wordt onderscheid gemaakt naar twee soorten projecten:

  • projecten die bijdragen aan de vermindering van geweld op scholen, zoals pesten, vandalisme, vechtpartijen, schelden, wapenbezit op school, etc.

  • projecten die bijdragen aan de vermindering van geweld in de maatschappij, door de doelgroep (kinderen en jongeren) via scholen te bereiken.

 

 

Bond tegen het Vloeken

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Gastlessen

Confrontatie met de kwalijke kanten van verbaal geweld.

Basisonderwijs en voortgezet onderwijs

Gastlessen

 

Ouderavonden

Van gedachten wisselen over ruw taalgebruik

Basisonderwijs

Ouderavond

 

Lesmateriaal

 

Basisonderwijs en voortgezet onderwijs

Lesbrieven en leskaarten voor leerlingen in alle niveaus in het onderwijs

 

Pleinbord

Op een sympathieke manier leerlingen aan het denken zetten over hun taalgebruik.

Basisonderwijs en voortgezet onderwijs

Bord op het schoolplein met de tekst: “Hou 't fijn op het plein - Vloek niet, scheld niet”

 

Bord ‘Taalbewuste school’

Het bord geeft de school een predikaat en laat leerlingen bewust nadenken over hun taalgebruik.

Scholen die het lesprogramma van de Bond structureel en schoolbreed behandelen.

Scholen hangen het bord op met de tekst: “Taalbewuste school: Wij letten op ons taalgebruik en behandelen elkaar met respect.”

 

 

Brief voor de toekomstige koning

 

 

Met LSTZG

 

Inzichtelijk en tastbaar maken van het begrip ‘respect’.

 

Groep 7 en 8 basisonderwijs

 

1 lesmodule en 30 lesbrieven. Leerlingen  ontwikkelen een brief over respect en een actieplan voor het uitvoeren van een respect-actie in de eigen leefomgeving, voor Prins Willem-Alexander.

 

 

Dance and Sport Against Violence

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Leerlingacties /
-opdrachten

Bewustwording van het fenomeen zinloos geweld.

Onderwijs algemeen

Doe-opdrachten voor leerlingen.

 

Schoolfeesten

Bewustwording.

Onderwijs algemeen

Themafeesten ‘against violence only love’, georganiseerd door leerlingen.

 

Sportdagen

Sportief gedrag (fysiek en emotioneel)

Onderwijs algemeen

Sportdagen in het teken van sportief gedrag.

 

 

 

Help Vandalisme Afbreken

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Help vandalisme afbreken

(Friesland, Groningen, Drenthe, Rivierenland, Drechtsteden, Den Bosch e.o., Purmerend e.o.)

 

Terugdringen van zinloos geweld, agressie, vandalisme en ongewenst gedrag. Verhogen van sociale veiligheid en weerbaarheid van leerlingen. Stimuleren van het aanwezige verantwoordelijk-heidsgevoel van de doelgroep.

Groep 7 en 8 basisonderwijs, AZC scholen, brugklassen en klas 3 van het voortgezet onderwijs. Jeugdinrichtingen, open dagen e.d.

Voorlichting aan leerlingen, ouderavonden. Samenwerking met Halt en Politie bij de voorlichting op scholen. Voetbalvandalisme project.

 

De bezochte scholen dringen  aan op herhaling.

Vernielingen materiaal Arriva met 85% teruggedrongen.

Diverse onderzoeken, o.a. universiteit Amsterdam.

 

Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Wapen jezelf met woorden

Bewustwording van agressie, geweld en wapenbezit op scholen.

Voortgezet onderwijs

Cyclus van 4 gastlessen

 

Anti-pesten campagne

Kinderen van 5 t/m 12 jaar bewust maken van het pestprobleem.

Basisonderwijs

Posters in de klas, lesmateriaal voor docenten, oudertrainingen.

 

Loop jij wapenvrij?

Bewustzijn van de risico’s van wapenbezit verhogen.

Voortgezet onderwijs

Scholentour met een speciaal ingerichte bus.

 

 

Romeo en Julia vs. 2.0

 

(Zuid-Holland)

Scholieren stimuleren zich te verdiepen in de verschillende manieren van communiceren, hun eigen rol daarin en het effect van (culturele) verschillen daarop.

Onderbouw VMBO

Projectweek over communicatie en omgangsvormen.

 

KidsTegenGeweld

Kinderen laten nadenken over veiligheid in hun eigen omgeving (straat, wijk, school).

Kinderen tussen de 8 en 14 jaar.

KidsTeams, KidsKist met lesmateriaal

 

Debat Moed

Jongeren geven tijdens een debat aan waar zij staan m.b.t. discriminatie, homohaat, gelijke behandeling, met als uitgangspunt een betrokken samenleving.

Groep 8, basisonderwijs;

Brugklassen VMBO, Havo en VWO;

Klas 1 ROC

Debat, voorbereidende  lesbrief. De resultaten worden aangeboden in de vorm van een advies aan de lokale en landelijke overheid.

 

Brief voor de toekomstige koning

 

Met Bond tegen het Vloeken

Inzichtelijk en tastbaar maken van het begrip ‘respect’.

Groep 7 en 8, basisonderwijs

1 lesmodule en 30 lesbrieven. Leerlingen ontwikkelen een brief en een actieplan voor het uitvoeren van een respect-actie in de eigen leefomgeving, voor Pr. Willem-Alexander.

 

 

Platform Vredescultuur

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Brochure ‘Beter Geweldloos’

 

 

Mensen informeren over geweldloosheid in al zijn aspecten; naslagwerk.

Maatschappij algemeen (ook scholen)

Informeren over geweldloosheid en een overzicht bieden aan organisaties en activiteiten die werken aan vredescultuur (o.a. op scholen).

 

 

Campagne 21 september: ‘Hoe maak je vrede als je ruzie hebt?’

 

(In het kader van People Building Peace NL)

 

Brede viering van de Internationale Dag voor de Vrede (Day4Peace)

 

2009: basisscholen en VMBO

 

(2008: Kerken en sport. 2010: politiek)

 

Organisaties die met scholen werken stimuleren om op 21 september 2009 met scholen aan het thema te werken. Landelijke manifestatie.

 

Veel scholen hebben zich aangemeld.

 

 

 

Stichting Kappen Nou!

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Sport- en scholenproject

Voorkomen van geweld door besefontwikkeling en bewustwording van respect, zinloos geweld en eigen verantwoordelijkheid daarin.

Bovenbouw basisonderwijs, onderbouw VO (en sportverenigingen)

Voorlichtingsfilm ‘En jij?’, reader met tips voor discussie, dialoog met leerlingen.

 

 

 

Stichting Meld Geweld

 

Projectnaam

Doel

Doelgroep

Activiteiten

Resultaten tot dusver

Campagne: ‘Weet wat je te doen staat als het om geweld gaat’

 

Kinderen bewust maken van wat ze kunnen doen als ze getuige zijn van klein of groot geweld op straat.

 

Hoogste klassen basisonderwijs, onderbouw voortgezet onderwijs.

Lespakket: werkboek voor leerlingen, handleiding voor docenten, posters, freecards, etc.

 

OK-scholen

Scholen geven kinderen het goede voorbeeld (voor elkaar klaarstaan), de bekendheid van OK-punten vergroten, het aantal veilige plekken vergroten waar je naar toe kunt als je je onveilig voelt of slachtoffer of getuige van geweld op straat bent.

Onderwijs algemeen.

OK-scholen realiseren.

Inmiddels zijn er in Rotterdam 5 OK-scholen. Op 23 maart 2009 werd de 1e OK-basisschool officieel door Wethouder Geluk geopend.

 

 

IHSAN heeft momenteel geen projecten of activiteiten die gericht zijn om geweld op scholen, of geweld via scholen, terug te dringen.

 

Stichting Aandacht Doet Spreken heeft momenteel geen projecten of activiteiten die gericht zijn om geweld op scholen, of geweld via scholen, terug te dringen. Wel merkt de stichting dat jongeren onder de indruk zijn wanneer nabestaanden en/of slachtoffers een spreekbeurt verzorgen. 

 

De Stichting voor Actieve Geweldloosheid heeft momenteel geen projecten of activiteiten die gericht zijn om geweld op scholen, of geweld via scholen, terug te dringen.

De Stichting pleit er wel al jaren voor om het onderwijs weer 'vrij van geweld' te maken en kinderen en jongeren te leren hoe zij op een constructieve, krachtige en vreedzame wijze weerbaar kunnen zijn en zichzelf en anderen kunnen verdedigen. Dit onder andere door het invoeren van het leer- en praktijkvak 'omgangskunde'. (Zie meer hierover: www.geweldlozekracht.nl via 'dossier opvoeding/omgangskunde' en 'dossier zelfverdediging' .)

De aanleiding is de volgens de stichting zeer zorgelijke ontwikkeling dat op steeds meer scholen, bijv. via gymlessen of tijdens de naschoolse opvang, aan kinderen en jongeren geweldsmethoden aangeleerd worden. Dit onder het mom van weerbaarheid of zelfverdediging, terwijl uit internationaal onderzoek blijkt dat hierdoor de kans op verwonding of dood sterk wordt vergroot als het tot geweldsconfrontaties komt. Anderzijds neemt mede hierdoor het geweldgebruik, op termijn, in de samenleving toe omdat er gewelddadisering ('aanmoediging tot, en aanleren van, het gebruik van geweldsmethoden en geweldsmiddelen') plaatsvindt. Geweld kan slechts schijnveiligheid bieden.

 

De VVRS heeft momenteel geen projecten of activiteiten die gericht zijn om geweld op scholen, of geweld via scholen, terug te dringen. Wel werkt de VVRS nauw samen met de stichting Help Vandalisme Afbreken.