Verslag Beleidsoverleg

Vrijdag 12 maart 10:00 - 12:00 uur

Departement ministerie van BZK

Noord Hollandzaal

 Agendapunten

1.        Opening en mededelingen

-          Lopend beleid

2.        Beleidsmatige zaken

-          Informatieverstrekking o.a. over verlof en invrijheidstelling (ADS)

-          Rechters zouden in de toekomst verantwoording moeten afleggen van hun handelen (VOVK)

-          Proces-verbaal (VVRS)

-          Slachtoffer staat in de rechtszaal oog in oog met de dader (VVRS)

3.        Contacten

-          Herdenkingsdag en aanwezigheid Minister

-          Contact met SGM (ADS)

-          Jeugdzorg (VOVK)

-          Gesprek met de Minister van Justitie (VOVK)

4.        Financiële punten

-          Subsidieverlening (ADS)

-          Financiële regeling nabestaanden bij terugval inkomsten (VOVK)

-          Kosten Rechtsbijstand (VVRS)

5.        Rondvraag en sluiting

Aanwezig:

ADS: P.Beekenkamp, J. de Jongh, J. Nooijens, C. van Rooij, W. Tjong

VVRS:  M. Kerstholt, G. Schmitz, N. Klaver

VOVK: M. Haster, J. van Kleeff, S. Kammeijer- Heemstra, J. Rijsbergen, F. de Jong, W. Vreeburg

SGM: M. Zwijnenburg, G. Gerritsen

SHN: A. Sas

OM: E. Lanting

DSP: A. Pleket , B. Jansen , B. Vlasblom

Afwezig:

Politie: Martien Hoogebeen

1. Opening en mededelingen

-         B. Jansen heet de deelnemers van harte welkom.

-         Wet Versterking Postite Slachtoffers: Op 15 december vorig jaar is door de Eerste Kamer de wet Versterking positie slachtoffers in het strafproces aangenomen. De wet zal in principe per 1 januari 2011 in werking treden. Er is een voorbehoud gemaakt mbt de verplichte verschijning van ouders bij hun minderjarige kind. Hiervoor zullen de resultaten van een pilot en een onderzoek van het WODC worden afgewacht. In de nieuwe wet is een artikel opgenomen waarin staat aangegeven dat hetgeen voor slachtoffers geldt ook voor nabestaanden van toepassing is.

-         Wet SGM: Eind vorig jaar heeft de Raad van State een advies gegeven bij de wijziging van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven. Dit advies is nu verwerkt en de wetswijziging gaat via de Koningin naar de Tweede Kamer. Wanneer de Tweede Kamer het wetsvoorstel gaat behandelen is niet bekend, dat ligt aan de planning van de Kamer. Waarschijnlijk zal dit vanwege de val het kabinet niet voor de zomer zijn. Door de wijziging van de wet worden de mogelijkheden voor nabestaanden voor een uitkering uit het fonds flink uitgebreid (nu is dat alleen een vergoeding van uitvaartkosten en tevens zullen de huidige bedragen opgehoogd worden).

-         Wet affectieschade: aanstaande dinsdag (16 maart) zal naar verwachting de Eerste Kamer de wet affectieschade behandelen. Er zal een stemming plaatsvinden. De wet is niet controversieel verklaard. De wet zal geen terugwerkende kracht hebben. De Eerste Kamer kan een wetsvoorstel alleen afwijzen of er mee in stemmen, extra onderdelen of wijzigingen toevoegen is niet mogelijk.

-         Protocol Maatwerk en zaakscoördinator OM: De zes slachtofferloketten in de pilot Vernieuwd Slachtofferloket testen nu het protocol Maatwerk uit.Na de testperiode zal het waarschijnlijk (hangt van de bezuinigingen af) landelijk worden ingevoerd. Het protocol maatwerk gaat om de samenwerking van SHN, politie en OM bij de ondersteuning van nabestaanden van slachtoffers van moord en doodslag. Het OM zet hiervoor een zaakscoördinator in, een nieuwe functie van het OM. Deze zorgt ervoor dat er beter dan nu overzicht is op de zaak en dat er een vast contactpersoon is voor de familierechercheur en de casemanager SHN. De zaakscoördinator coördineert als het ware de ‘zaak’en heeft hiervoor overleg met de andere twee partijen. De zaakscoördinator loopt mee t/m het hoger beroep.

-         Bos/schade van het OM wordt medio 2010 openbaar. Bos/schade bevat normbedragen voor schadeposten (waarvoor geen bonnetjes meer aanwezig zijn). De hoop is dat deze normbedragen uiteindelijk door rechters worden overgenomen.

2. Beleidsmatige zaken

-         Informatieverstrekking o.a. over verlof en invrijheidstelling (ADS)

Dit punt zal in het middagprogramma ter sprake komen

-         Rechters zouden in de toekomst verantwoording moeten afleggen van hun handelen (VOVK)

VOVK licht toe dat de straf die de rechters opleggen beter gemotiveerd dient te worden.

Benjamin Jansen legt uit dat de rechterlijke macht onafhankelijk is en dat Justitie daardoor geen verplichtingen aan de rechters kan opleggen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid van hoger beroep indien de officier het niet eens is met de uitspraak.

Wel zouden rechters meer met de belangen van slachtoffers rekening kunnen houden. Bij de vorige bijeenkomst met rechters en officieren van justitie is wel gebleken dat de aanwezige rechters en officieren ‘slachtofferminded’ zijn. Het belang van wederom een dergelijke bijeenkomst wordt onderstreept. Dan is het handig om de rechtbanken uit te nodigen waar gebleken is dat er weinig rekening worden gehouden met slachtoffers. De lotgenotenorganisaties kunnen dan aangeven welke rechtbanken we kunnen uitnodigen. Leeuwarden wordt al als mogelijke rechtbank genoemd.

Ook wordt opgemerkt dat bij de rechtbanken verschillend wordt omgegaan met het spreekrecht. In hoger beroep werd bijvoorbeeld het spreekrecht niet gehonoreerd. Benjamin Jansen geeft aan dat dit signaal aan de vertegenwoordiger van de Raad voor de Rechtspraak in de kerngroep wordt meegegeven.

-         Proces-verbaal (VVRS)

VVRS geeft aan dat verschillend wordt omgegaan met het opnemen van aangiften en vraagt wat er hieraan gedaan kan worden. Aangegeven wordt dat er een klacht kan worden ingediend bij de politie als het proces verbaal niet is gemaakt, of van onvoldoende kwaliteit is. Tevens is het mogelijk om de aangifte niet te ondertekenen indien je het er niet mee eens bent. Daarnaast kun je aanvullingen op het pv indienen. Voor hulp hierbij kan contact met Slachtofferhulp Nederland worden opgenomen.

-         Slachtoffer staat in de rechtszaal oog in oog met de dader (VVRS)

VVRS geeft aan dat al een lange tijd wordt gesproken over een aparte plaats voor slachtoffers/nabestaanden in de rechtszaal, zodat zij niet direct met familie/vrienden van de dader geconfronteerd hoeven te worden. Nu verschilt het per locatie hoe hiermee om wordt gegaan. In Assen bijvoorbeeld zitten slachtoffers achter glas en familie/vrienden van de dader ergens anders. Aafke Pleket geeft aan dat aan dit onderwerp zeker wel aandacht wordt besteed, maar dat het meestal stuit op praktische bezwaren: geen ruimte hiervoor. Dit punt zal ook in de kerngroep Slachtofferbeleid naar voren worden gebracht. Erik Lanting geeft aan dat de lotgenotenverenigingen zelf ook de rechtbanken hierover kunnen benaderen. Het is goed wanneer van verschillende kanten dit signaal wordt afgegeven.

Tevens wordt aangegeven dat het als storend wordt ervaren dat bij aanmelding bij de rechtbank de naam van de verdachte dient te worden genoemd. Waarom niet tevens de naam van het slachtoffer? Het OM neemt dit mee.

3. Contacten

-         Herdenkingsdag en aanwezigheid minister

Benjamin Jansen geeft aan dat het nog onzeker is of de huidige minister in september ook minister van Justitie is. Hij geeft aan dat de stichting DHG wederom een uitnodiging naar de minister kan sturen en dan tzt bekeken wordt wie ernaartoe gaat.

-         Contact met SGM (ADS)

ADS geeft aan graag in gesprek te gaan met het SGM om te praten over een aantal verzamelde zaken en het beleid mbt nabestaanden in het algemeen. Maaike Zwijnenburg geeft aan dat ze hiervoor de lotgenotenorganisaties zal benaderen.

-         Jeugdzorg (VOVK)

VOVK geeft aan dat zij minister Rouvoet al meerdere keren hebben benaderd om over de problemen die zij ervaren met Jeugdzorg te praten. Aafke Pleket geeft aan dat minister Rouvoet geen concrete antwoorden zal kunnen geven. Er is bij Jeugdzorg namelijk geen standaard beleid voor kinderen in gevallen van partnermoord. Ze vertelt dat ze hierover in gesprek is met de Directie Justitieel Jeugdbeleid van het ministerie van Justitie. Tevens wil ze hierbij een onderzoeker en mensen uit het veld betrekken, die vragen kunnen beantwoorden over wat de impact is op een kind wanneer een ouder wordt vermoord. Ze spreekt in het bijzonder over de gevallen waarbij de andere ouder de dader is. Ze is voornemens om voor de zomer (juni) en anders na de zomer (september) een bijeenkomst te beleggen.

-         Gesprek met de minister (VOVK)

Benjamin Jansen geeft aan dat op dit moment het nog niet zinvol is een dergelijk gesprek te organiseren (daar nog niet zeker is of de huidige minister, minister van Justitie blijft). Benjamin Jansen geeft ook aan dat als er een nieuwe minister komt, diegene zal worden meegegeven in gesprek te gaan met de lotgenotenorganisaties.

4. Financiële punten

-         Subsidieverlening (ADS)

ADS geeft aan dat zij het gevoel hebben dat door het overhevelen van de subsidieverlening naar het Fonds Slachtofferhulp, zij in mindere mate erkend worden door het ministerie. Benjamin Jansen geeft nadrukkelijk aan dat dit daar niet mee te maken heeft. Het overhevelen heeft niets met erkenning of bezuinigingen te maken, maar puur met praktische overwegingen. Het gaat namelijk voor het ministerie om relatief kleine bedragen, waarmee veel tijd gemoeid gaat. Benjamin Jansen geeft ook aan dat indien er problemen zijn met het Fonds, hij dit graag hoort.

-         Financiële regeling nabestaanden bij terugval inkomsten (VOVK)

VOVK geeft aan dat de financiële problemen pas later komen en dat deze schade niet meer strafrechtelijk op de dader te verhalen zijn. De civiele weg staat wel open, maar dat kost weer geld. Benjamin Jansen geeft aan dat het ministerie dit punt mee zal nemen in de beleidsontwikkeling.

-         Kosten rechtsbijstand (VVRS)

Aafke Pleket geeft aan dat vanaf 1 juli 2009 wordt geanticipeerd op een wetswijziging mbt kosten van rechtsbijstand. Dat wil zeggen dat de gesubsidieerde rechtsbijstand ook voor nabestaanden geldt. Wel is het verbonden aan voorwaarden o.a. waarvoor de rechtsbijstand nodig is. De rechtsbijstand dient betrekking te hebben op de strafzaak, tenzij de rechter de vordering tot schadevergoeding niet ontvankelijk verklaard en doorverwijst naar de civiele rechter. De Raad voor de Rechtsbijstand heeft een lijst met delicten die onder deze regeling vallen. Indien Aafke Pleket deze lijst heeft, stuurt ze deze door. Voor meer informatie kan ook gekeken worden op de website van de Raad voor Rechtsbijstand: www.rvr.org.

Gevraagd wordt hoe het zit met griffiekosten (bij een civiele zaak). Deze dienen zelf betaald te worden, maar kunnen wel verhaald worden op de tegenpartij.

5. Rondvraag en sluiting

-         Cees de Rooy vraagt hoe de verrekening van het SGM precies in elkaar zit (wanneer de dader een bedrag aan het CJIB heeft betaald en tevens een uitkering van het SGM is ontvangen). Maaike Zwijnenburg legt uit dat dan eerst het slachtoffer geld krijgt tot het bedrag dat verrekend dient te worden. Vervolgens zal het CJIB het resterende bedrag direct over maken aan het SGM.

-         Jan van Kleeff  vraagt hoe de informatieverstrekking verloopt mbt resultaten van werkgroepen. Dit zal in de nieuwsbrief slachtoffebleid kenbaar worden gemaakt.

-         Frits de Jong geeft aan dat niet iedereen een emailadres heeft en dat voor de volgende bijeenkomst de nabestaanden graag weer een schriftelijke uitnodiging krijgen. Brigitte Vlasblom geeft aan dit te zullen doen.

-         Benjamin Jansen dankt iedereen voor de bijdrage en sluit de vergadering.

Reacties en verslag ADS leden