Bespreking ADS 03 april 2007  Utrecht

 

Aanwezig: Sita Zandberg, Martin Roos, Anneke Heins en Bianca Nooijens van ADS en Maggie Stroebe en Henk Schut van UU.

Verhinderd: Jan vd Bout en Paul Boelen.

 

Na een lange voorbereiding van bijna een jaar was het dinsdag 3 april 2007 dan toch zover dat een delegatie van de ADS zich kon melden bij de Universiteit Utrecht.
We hebben daar een gesprek gehad met de heer Henk Schut en Maggie Stroebe. In 2006 is er vanuit de ADS een verzoek gedaan bij de Universiteit Utrecht of zij een onderzoek zouden willen doen naar de gevolgen van ernstige geweld delicten. Hoe vergaat het deze groep nabestaanden?
De vragen waren niet zo erg moeilijk. Wat willen jullie onderzocht hebben en waarom. Maar om daar een klip en klaar antwoord op te geven viel nog niet mee. Na een uurtje met elkaar te hebben gesproken kwamen we tot de conclusie dat nabestaanden zich onderscheiden van 'gewone' nabestaanden door:
1. Het stuk justitie wat er aan vast zit.
2. De media.
3. De dader.
 
Deze drie punten maken dat dit verlies van een dierbare anders is dan het verlies bij ziekte of dergelijke.
Hoe anders zal het onderzoek uit wijzen. De onderzoekers zullen een vragenlijst samen stellen die ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de ADS delegatie, dit zal eind mei plaats vinden. Als deze lijst goed is samen gesteld zal deze lijst verstuurd worden naar de nabestaanden. Om het onderzoek zuiver te houden is er besloten voor een anoniem onderzoek. Om dat wij van mening zijn dat dit onderzoek van groot belang is voor de voortgang van de rechten van de nabestaanden willen wij jullie allemaal vragen om deze vragenlijst allemaal in te vullen en terug te sturen als de tijd daar is.
 
Sita Zandberg

 

 

Het gesprek is voor een belangrijk deel gebruikt voor het bespreken van het doel van het eventuele onderzoek, een inventarisatie van de specifieke complicerende factoren voor nabestaanden van geweld en de specifieke levensgebieden waarop die complicerende factoren hun effect hebben. Daarnaast is aandacht besteed aan een grofmazig ontwerp van een onderzoek.

 

Doel van het onderzoek: aantonen wat de specifieke problematiek is van nabestaanden van geweld ten opzichte van andere categorieën nabestaanden. Het nadere doel daarvan voor ADS is, die inzichten te gebruiken voor verbetering van maatschappelijke erkenning, de juridische positie, de hulpverlening aan nabestaanden van geweld.

 

Complicerende factoren die naar voren komen in het gesprek zijn:

1. De dader: Er is een persoon die de overledene bedoeld van het leven heeft beroofd (wat nauwelijks te accepteren is) en die alom aanwezig is in je leven (ook na vele jaren als de dader vrijkomt bijvoorbeeld).

2. De juridische nasleep: Als nabestaande sta je aan de zijlijn staat, alles wordt opgerakeld, je hebt geen of onvoldoende weet van het juridische systeem en je krijgt ook geen bijstand daarin etc. Maar ook op korte termijn na het overlijden: identificatie die koud en kil verloopt, het Forensisch Instituut in Rijswijk houdt het stoffelijk overschot soms wel drie tot vier dagen vast alvorens het teruggegeven wordt aan de nabestaanden.

3. De media: Dringen de privésfeer binnen, rapporteren onjuist, zijn erg op het spektakel gericht, rakelen zaken op zonder dat je er weet van hebt etc.

 

Levensgebieden waarop het verlies zijn uitwerking heeft:

1. Gezondheid: lichamelijk en psychisch, inclusief overeten en drinken en agressie en wantrouwen.

2. Relationeel

3. Werkgerelateerd

4. Financiële problemen

5. Secundaire verliezen: anderen die anders rouwen

6. Rouw voor anderen in de familie

 

Extra aspecten:

1. Zorgen om lange termijn effecten op kinderen

 

Design: Gesproken is over een vergelijkende studie waarin nabestaanden van geweld worden vergeleken met ‘gewone’ nabestaanden op bovengenoemde aspecten. ADS heeft circa 300 ‘leden’ (sommigen actief, anderen inactief) die aangeschreven zouden kunnen worden. De ‘gewone’ nabestaanden zullen elders betrokken moeten worden. Geopteerd is voor de afname van een schriftelijke vragenlijst, een standaard afname.

 

Verder: Verschillende leden van ADS hebben hun gedachten omtrent de inhoud van het onderzoek op papier gezet. De materiaal wordt voor alle UU-betrokken gekopieerd (behandelen als vertrouwelijk).

 

Afspraak: eind mei komen we vanuit UU met een eerste voorstel voor een onderzoek. De stuurgroepleden (de ADS-leden aanwezig bij deze bijeenkomst) formuleren hun commentaren en op basis waarvan de plannen worden aangepast tot uiteindelijk een voor alle partijen acceptabel onderzoeksplan. Ten aanzien van deelname aan de boottocht op 26 mei is afgesproken tegen die tijd te bezien in hoeverre deelname vanuit UU bijdraagt aan het onderzoek.

 

Henk Schut.